【尊厳Well Kaigo】認知症は一つではない|认知症不是一种，而是许多种|Dementia Is Not One Thing

【尊严Well-Kaigo】
认知症并非只有一种
—— 从隅田川清晨传递“以尊严为核心的认知症理解” ——

早上好，我是利久。
今天依然一边散步一边录制「Well-Aging Hour」清晨步行广播。东京隅田川上空笼着浅浅的云层，空气安静而柔和，鸟儿轻轻掠过，白鹭静静伫立在河边。在这样的静谧中，我想与大家一起深入今天的主题。

■ 认知症并不是“只有一种”
首先想传达一个重要事实：医学上并不存在名为“认知症”的单一疾病。
“认知症”是一种总称，其中包含了多种不同的疾病名称。

代表性的主要有以下四种：

阿尔茨海默型认知症
脑血管性认知症
路易体型认知症
额颞叶型认知症（皮克病）
这些疾病的原因、症状都各不相同，药物处方与治疗方针也随之变化。
近年来，对于“发育障碍系认知症”的研究也逐渐深入。

换句话说，认知症不是一种，而是多种疾病的集合。
更重要的是：即使病名相同，每个人呈现的样子也完全不同。

■ “个别性”才是尊严照护的核心
理解认知症，不能只看病名。
每个人的 记忆、生活史、身体状况、价值观、愿望、家庭结构、居住环境、文化背景 ……
这些元素交织在一起，形成了“属于那个人的认知症”。

因此，在照护现场，专业团队会共同讨论：

这个人平日的生活是怎样的
有哪些BPSD（行为・心理症状）
需要怎样的支持
并将这些内容细致地反映在照护计划中。

认知症从分类上看有四种（甚至五种以上），
但在现场，“一百个人就有一百种认知症”。
以尊严支撑这种个别性，正是我所倡导的“尊严认知症照护”。

■ 从案例中学习「尊严认知症照护课程（JP2）」
为了让这种多样性更易理解，我在 JP2「认知症的种类与特征」 中进行了系统整理。

在课程中，我不仅总结了各类型的特征与症状，还结合真实案例进行讲解。
例如：

A先生出生于哪里
在何岁开始出现困扰
家庭状况如何
目前怎样生活
从这些背景中，将“个别性”与“共通点”以可视化方式呈现出来。
我自己在整理课程内容的过程中，也获得了许多新的学习与领悟。

■ 用「免费60秒视频」和「30日视听权」拓宽学习方式
本课程分为两个层次：

免费60秒短视频：快速抓住课程要点
30日视听权（完整版视频课程）：深入系统学习
所有内容都已上传至 Well-Aging Academy（WAA）。

■ 「Well-Aging中心·中央车站」—— 学习的入口
目前我将与老龄化和照护相关的所有信息，
以「Well-Aging中心·中央车站」这一整体世界观重新结构化。

中央车站有四个“站台（Home）」：

① 学习（Learn）
尊严认知症照护课程、Instant Senior 3.0、呼吸法等教育内容。

② 使用（Use）
空气、睡眠、气味等影响照护质量的环境类精选商品。

③ 感受（Feel）
晨间步行广播、YouTube直播、多语言博客等，
通过“先感受”来加深理解的内容。

④ 连接（Connect）
人与人、国家与国家、专业人员与家属之间的链接。
特别是面向亚洲国家的国际合作信息。

在这四个站台之间穿行，大家可以按照自己的节奏找到需要的学习与体验。

■ 为什么要向海外传递？
日本的认知症照护长期以来受到亚洲国家的关注。

马来西亚
中国
泰国
这些国家正在快速高龄化，“向日本学习”的 Look East 浪潮正在加强。

然而，日本国内虽然参照了瑞典、法国、美国等地的照护方法，
但我认为，尚未形成系统化的“日本式认知症照护”教材。

因此，我希望打造一座连接日本与亚洲的“桥梁”，
将尊严认知症照护课程整理为更易于国际理解的形式。

■ 清晨步行广播，是我“一天的起点”
这个播客对我来说，是一种“晨间思考法”。
通过散步、思考、表达，再与大家分享，这些内容逐渐沉淀为我的学习成果。

未来，我将通过播客、YouTube直播、博客、多语言发布等方式，
进一步深化“感受・学习・连接”的循环。

■ 欢迎来中央车站走一走
Well-Aging中心·中央车站，为您准备了适合不同阶段的入口：

想了解认知症
想系统学习照护
想知道亚洲的最新动态
想回顾每日的广播
想通过商品改善照护环境
无论您的起点在哪里，都能在中央车站找到属于自己的方向。
若能陪伴您一起前行，我将感到非常荣幸。

如有任何疑问，欢迎通过本网站的「联系我们」随时留言。

【Dignity Well-Kaigo】
Dementia Is Not Just One Condition
— A Morning Reflection from the Sumida River on “Understanding Dementia Through the Lens of Dignity” —

Good morning, this is Rikyu.
Today again, I am recording the Well-Aging Hour morning walking radio as I walk along the Sumida River in Tokyo. The sky is softly overcast, the air is quiet and gentle, birds glide lightly above the water, and a white heron stands still by the riverside. In this peaceful morning atmosphere, I would like to explore today’s theme with you.

■ Dementia Is Not a Single Disease
Let me begin with an important truth: there is no single disease called “dementia.”
Dementia is a general term, a collective label that includes several different medical conditions.

The four most representative types are:

Alzheimer’s disease
Vascular dementia
Lewy body dementia
Frontotemporal dementia (Pick’s disease)
These conditions each have different causes and symptoms, and therefore require different medications and treatment approaches.
In recent years, new understandings such as “neurodevelopmental-type dementia” have also been emerging.

In other words, dementia is not one condition—it is multiple.
And even more importantly: the same diagnosis can look entirely different from person to person.

■ Individuality Is the Core of Dignity-Based Care
Understanding dementia requires far more than identifying a diagnosis.
A person’s memories, life history, physical condition, values, hopes, family relationships, living environment, and cultural background—all of these shape their dementia.

This is why care teams discuss:

What their daily life looks like
What kinds of BPSD (Behavioral and Psychological Symptoms of Dementia) they experience
What kinds of support are needed
These details are carefully reflected in the care plan.

While dementia may be categorized into four (or five or more) medical types,
in real-life care, there are “100 different dementias for 100 people.”
Supporting this individuality with dignity is the heart of what I call “Dignity Well-Kaigo.”

■ Learning Through Cases: “Dignity Dementia Care Course (JP2)”
To make this diversity easier to understand, I organized it systematically in the JP2 lecture,
“Types and Characteristics of Dementia.”

In the course, I summarize each type’s features and symptoms and use real case examples. For instance:

Where Mr./Ms. A was born
At what age difficulties began
The family situation
How they are living now
Through these stories, I highlight both individual differences and the common patterns that emerge.
The process of organizing this has also been a deep learning experience for me.

■ Learning Through “Free 60-Second Videos” and “30-Day Viewing Access”
The course is provided in two formats:

Free 60-second videos — capturing the core essence quickly
30-Day Full Access — for deeper, structured learning
All of these are available on Well-Aging Academy (WAA).

■ “Well-Aging Center Central Station” — A Gateway to Learning
I have recently reorganized all my aging and caregiving information into a unified world concept called the Well-Aging Center Central Station.

This “central station” has four platforms (homes):

① Learn
Educational content such as the Dignity Dementia Care Course, Instant Senior 3.0, and breathing methods.

② Use
Selected items related to air, sleep, and smell—environmental elements that strongly influence dementia care quality.

③ Feel
The morning walking radio, YouTube Live, multilingual blogs—
a platform to “feel first” so understanding can deepen naturally.

④ Connect
Where people, countries, professionals, and families connect.
This includes information on international collaboration, especially with Asian countries.

Moving between these four platforms allows everyone to reach the learning or experience they need at their own pace.

■ Why Share This With Other Countries?
Japanese dementia care continues to draw strong interest from Asian countries such as:

Malaysia
China
Thailand
These nations are rapidly aging, and the movement to “Learn from Japan” is growing.

However, although Japan has long incorporated Swedish, French, and American care approaches,
I felt that a fully structured “Japanese-style dementia care” curriculum did not yet exist.

This is why I aim to become a bridge between Japan and Asia,
reorganizing the Dignity Dementia Care Course into a format that is internationally accessible.

■ The Morning Walking Radio Is the “Starting Point” of My Day
This podcast is, for me, a form of morning thinking practice.
By walking, thinking, expressing, and sharing with everyone, the learning becomes embodied.

From now on, I will expand not only through podcasts but also through YouTube Live, blogs, and multilingual releases,
deepening the cycle of Feeling – Learning – Connecting.

■ Come Visit the Central Station
The Well-Aging Center Central Station offers many entry points depending on your needs:

Want to understand dementia
Want to study caregiving
Want to know international trends
Want to revisit the daily morning broadcast
Want to improve care environments through selected items
No matter where you start, you will find a path forward at the Central Station.
If I can accompany you on that journey—even just a little—I would be truly honored.

If you have any questions, please feel free to contact us through the “Contact” section of this website.

【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】
ภาวะสมองเสื่อมไม่ได้มีเพียงแบบเดียว
— ข้อคิดยามเช้าจากริมแม่น้ำสุมิดะ ว่าด้วย “การเข้าใจภาวะสมองเสื่อมผ่านมุมมองของศักดิ์ศรี” —

สวัสดีตอนเช้า ผมคือริคิว
เช้านี้ผมกำลังบันทึกรายการ Well-Aging Hour ระหว่างเดินออกกำลังกายริมแม่น้ำสุมิดะในโตเกียว ท้องฟ้าปกคลุมด้วยเมฆบางๆ อากาศสงบและอ่อนโยน นกน้อยบินผ่านไปอย่างแผ่วเบา และนกกระสานิ่งสงบอยู่ริมฝั่ง ในบรรยากาศอันเงียบสงบนี้ ผมอยากชวนทุกท่านทำความเข้าใจหัวข้อของวันนี้ไปด้วยกัน

■ ภาวะสมองเสื่อมไม่ใช่โรค “ชนิดเดียว”
ก่อนอื่น ผมอยากบอกความจริงอย่างหนึ่ง:
ในทางการแพทย์ “ภาวะสมองเสื่อม” ไม่ใช่ชื่อของโรคเดียว

คำว่า “ภาวะสมองเสื่อม” เป็น คำเรียกรวม ที่ประกอบด้วยโรคหลายชนิด ซึ่งแตกต่างกันทั้งสาเหตุและอาการ

ชนิดที่พบบ่อยที่สุด 4 ประเภท ได้แก่

ภาวะสมองเสื่อมอัลไซเมอร์
ภาวะสมองเสื่อมจากโรคหลอดเลือดสมอง
ภาวะสมองเสื่อมจากลิววีบอดี้
ภาวะสมองเสื่อมส่วนหน้า-ขมับ (พิกส์ดีซีส)
โรคเหล่านี้แต่ละแบบมีลักษณะแตกต่างกัน ทำให้แนวทางการรักษาและยาที่ใช้ก็แตกต่างตามไปด้วย
ในช่วงหลัง ยังมีแนวคิดใหม่เกี่ยวกับ “ภาวะสมองเสื่อมที่เกี่ยวข้องกับความบกพร่องด้านพัฒนาการ” เพิ่มเข้ามาอีกด้วย

กล่าวอีกอย่างคือ ภาวะสมองเสื่อมไม่ได้มีเพียงแบบเดียว แต่มีหลายรูปแบบ
และที่สำคัญกว่านั้นคือ แม้ชื่อโรคเดียวกัน แต่ลักษณะของแต่ละคนก็แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง

■ “ความเป็นปัจเจกบุคคล” คือหัวใจของ【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】
การทำความเข้าใจภาวะสมองเสื่อม ไม่สามารถดูแค่ชื่อโรคได้
เพราะภาวะของแต่ละคนก่อตัวขึ้นจากปัจจัยมากมาย เช่น

ความทรงจำ
ประวัติชีวิต
สุขภาพร่างกาย
ค่านิยม ความหวัง
สถานการณ์ครอบครัว
สภาพแวดล้อม
พื้นเพวัฒนธรรม
ทั้งหมดนี้รวมกันเป็น “ภาวะสมองเสื่อมของคนนั้นคนเดียว”

ดังนั้นทีมสหวิชาชีพจึงต้องร่วมกันพิจารณาอย่างละเอียดว่า

ชีวิตประจำวันของเขาเป็นอย่างไร
มีอาการ BPSD (อาการทางพฤติกรรมและจิตใจ) แบบใดบ้าง
ต้องการการสนับสนุนในด้านใด
และนำข้อมูลเหล่านี้ไปปรับในแผนการดูแลอย่างเหมาะสม

แม้ภาวะสมองเสื่อมจะจำแนกได้ 4 หรือ 5 ประเภท
แต่ในทางปฏิบัติ “คน 100 คน มีภาวะสมองเสื่อม 100 แบบ”
การดูแลที่คำนึงถึงศักดิ์ศรีของแต่ละคน คือแก่นแท้ของ【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】

■ เรียนรู้ผ่านกรณีศึกษา: “การดูแลภาวะสมองเสื่อมอย่างมีศักดิ์ศรี (JP2)”
เพื่อให้เข้าใจความหลากหลายเหล่านี้ ผมได้จัดระบบเนื้อหาไว้ในบทเรียน JP2 “ประเภทและลักษณะของภาวะสมองเสื่อม”

ในบทเรียน ผมอธิบายลักษณะเฉพาะของแต่ละประเภท พร้อมตัวอย่างจริง เช่น

คุณ A เกิดที่ไหน
เริ่มมีปัญหาตอนไหน
ครอบครัวเป็นอย่างไร
ตอนนี้ใช้ชีวิตแบบไหน
การมองผ่าน “เรื่องราวของคนจริง” ช่วยให้เห็นทั้งความแตกต่างเฉพาะบุคคลและรูปแบบร่วมที่พบได้
และในฐานะผู้สอน การจัดระบบความรู้นี้ช่วยให้ผมได้เรียนรู้มากขึ้นเช่นกัน

■ “วิดีโอ 60 วินาที” และ “สิทธิรับชม 30 วัน” เพื่อการเรียนรู้หลายระดับ
คอร์สนี้ประกอบด้วย 2 รูปแบบการเรียนรู้:

วิดีโอฟรี 60 วินาที — เข้าใจแก่นสำคัญอย่างรวดเร็ว
สิทธิรับชม 30 วัน — เรียนรู้อย่างลึกซึ้งเป็นระบบ
ทั้งหมดเผยแพร่ใน Well-Aging Academy (WAA)

■ “ศูนย์ Well-Aging สถานีใหญ่” — ประตูเข้าสู่การเรียนรู้
ผมได้จัดระเบียบเนื้อหาทั้งหมดเกี่ยวกับวัยสูงอายุและการดูแล
ภายใต้แนวคิดใหม่ที่เรียกว่า “ศูนย์ Well-Aging สถานีใหญ่ (Central Station)”

ที่สถานีใหญ่ มีชานชาลา (Home) 4 แห่ง ได้แก่

① เรียนรู้ (Learn)
คอร์สการดูแลภาวะสมองเสื่อมอย่างมีศักดิ์ศรี, Instant Senior 3.0, วิธีหายใจ เป็นต้น

② ใช้ (Use)
สินค้าคัดสรรที่ช่วยปรับสภาพแวดล้อม เช่น อากาศ การนอน กลิ่น
ซึ่งมีผลโดยตรงต่อคุณภาพการดูแลภาวะสมองเสื่อม

③ รู้สึก (Feel)
รายการเดินเช้า ไลฟ์ YouTube บทความหลายภาษา
เพื่อ “รู้สึกก่อน แล้วค่อยเข้าใจ”

④ เชื่อมต่อ (Connect)
พื้นที่ที่ผู้คน ประเทศ ผู้เชี่ยวชาญ และครอบครัวได้เชื่อมโยงกัน
รวมถึงข้อมูลด้านความร่วมมือระหว่างประเทศ โดยเฉพาะในเอเชีย

การเดินทางระหว่างทั้ง 4 ชานชาลา
ช่วยให้แต่ละคนค้นหาเส้นทางการเรียนรู้ได้ตามจังหวะของตนเอง

■ ทำไมต้องสื่อสารสู่ต่างประเทศ?
การดูแลภาวะสมองเสื่อมของญี่ปุ่น ได้รับความสนใจอย่างมากจากประเทศในเอเชีย เช่น:

มาเลเซีย
จีน
ไทย
ประเทศเหล่านี้กำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็ว
และกระแส “เรียนรู้จากญี่ปุ่น” ก็ยิ่งทวีความชัดเจน

แต่ในญี่ปุ่นเอง แม้จะมีการเรียนรู้แนวคิดจากสวีเดน ฝรั่งเศส อเมริกา
ผมกลับพบว่า ยังไม่มี “ตำราการดูแลภาวะสมองเสื่อมแบบญี่ปุ่นอย่างเป็นระบบ”

ดังนั้นผมจึงต้องการเป็น “สะพานเชื่อม” ระหว่างญี่ปุ่นและเอเชีย
และจัดเนื้อหาคอร์ส【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】ให้เข้าใจง่ายในระดับสากล

■ รายการเดินเช้า คือ “จุดเริ่มต้นของวัน”
พอดแคสต์นี้คือ “การคิดยามเช้า” ของผม
การเดิน คิด พูด และแบ่งปัน ทำให้ความรู้ซึมลึกเข้าสู่ร่างกาย

จากนี้ผมจะขยายทั้งพอดแคสต์ ไลฟ์ YouTube บทความ และหลายภาษา
เพื่อสร้างวงจร รู้สึก – เรียนรู้ – เชื่อมต่อ ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

■ เชิญมาที่สถานีใหญ่สักครั้ง
ศูนย์ Well-Aging สถานีใหญ่ มีทางเข้าหลากหลายตามความต้องการของคุณ:

อยากเข้าใจภาวะสมองเสื่อม
อยากเรียนรู้ด้านการดูแล
อยากรู้ความเคลื่อนไหวในเอเชีย
อยากทบทวนรายการเดินเช้า
อยากปรับสภาพแวดล้อมด้วยสินค้า
ไม่ว่าคุณจะเริ่มต้นจากจุดไหน
คุณจะพบเส้นทางของตัวเองที่สถานีแห่งนี้
และหากผมได้ร่วมเดินไปกับคุณแม้เพียงเล็กน้อย ผมก็รู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่ง

หากมีคำถามเพิ่มเติม สามารถติดต่อผ่าน “แบบฟอร์มติดต่อ” ของเว็บไซต์นี้ได้ทุกเวลา

【尊厳Well-Kaigo】
認知症は一つではありません
―― 朝の隅田川からお届けする「尊厳を軸にした認知症理解」 ――

おはようございます、利久です。
今日も「ウエルエイジング・アワー」朝のウォーキングラジオを歩きながらお届けしています。東京・隅田川の空は薄曇り。静かで穏やかな空気のなか、鳥たちがふわりと飛び、川辺には鷺がたたずんでいます。そんな朝の静けさの中で、今日のテーマを深めていきます。

■ 認知症は“ひとつ”ではない
まずお伝えしたいのは、「認知症という名前の病気は存在しない」という事実です。
認知症とは“総称”であり、医学的にはいくつかの病名がその中に含まれています。

代表的なものは次の4つです。

アルツハイマー型認知症
脳血管性認知症
レビー小体型認知症
前頭側頭型認知症（ピック病）
これらは原因も症状も異なり、薬の処方や治療方針も変わります。
さらに近年では「発達障害系認知症」と呼ばれる新しい理解も進んでいます。

つまり、“認知症は一つではなく、複数ある”。
そしてもっと重要なのは、「同じ病名でも、人によって姿が違う」という点です。

■ 個別性こそ、認知症介護の核心
認知症を理解するには、病名だけでは不十分です。
その方の 記憶、生活歴、身体状況、価値観、希望、家族構成、住環境、文化的背景 …
すべてが重なって“その人の認知症”が形づくられます。

だからこそ、現場ではチームで話し合いながら、

どんな生活をしているのか
どのようなBPSD（行動・心理症状）があるか
どんな支援が必要か
を丁寧に確認し、ケアプランに反映していきます。

認知症は分類すれば4つ（あるいは5つ以上）ですが、現場では「100人いれば100通り」。
その個別性を尊厳をもって支えることこそが、私が伝えたい“尊厳認知症介護”です。

■ 事例から学ぶ「尊厳認知症介護講座（JP2）」
こうした多様性を、できるだけ体系的に整理したのが JP2「認知症の種類と特徴」 の講座です。

講座では、各タイプの特徴と症状をまとめつつ、実際の事例を用いて解説しています。
たとえば、

Aさんがどこで生まれ
何歳でどんな困りごとが生じ
家族の状況はどうか
今どのような生活をしているか
といった背景から、個別性と共通性を見える形にしていきます。
私自身、この整理のプロセスが学びとなり、新しい気づきにつながっています。

■ 「無料60秒動画」と「30日視聴権」で学びを広げる
この講座は 無料の60秒動画 と 30日視聴権（動画講座） の2段階でまとめています。

まずは60秒でエッセンスを掴む
さらに必要な方は30日視聴で深める
という流れです。
すべて Well-Aging Academy（WAA） に掲載しています。

■ ウェルエイジングセンター中央駅という“学びの玄関口”
私は今、エイジングと介護の情報発信を 「ウェルエイジングセンター中央駅」 という世界観で整理しました。
中央駅には4つのホームがあります。

① 学ぶ（Learn）
尊厳認知症介護講座、Instant Senior 3.0、呼吸法など教育コンテンツのホームです。

② 使う（Use）
空気・睡眠・匂いなど、認知症介護の質を左右する“環境づくり”に役立つセレクト商品を紹介しています。

③ 感じる（Feel）
朝のウォーキングラジオ、YouTubeライブ、多言語ブログなど、
「まず感じて、理解が深まる」ためのホームです。

④ つながる（Connect）
人と人、国と国、専門家と家族がつながるための場所。
特にアジアの国々への国際展開を意識した情報をまとめています。

この4つのホームを行き来しながら、みなさんが必要な学びや体験にたどり着けるように設計しています。

■ なぜ海外に伝えるのか
日本の認知症介護は、アジア諸国から「学びたい」と注目され続けています。

マレーシア
中国
タイ
これらの国々は急速に高齢化が進み、「日本に学ぶ」という“ルックイースト”の潮流が強まっています。

しかし日本国内には、スウェーデン、フランス、アメリカの手法を参考にした支援はあっても、
「日本式認知症介護」を体系化した教材はまだない と私は感じていました。

だからこそ、日本とアジアをつなぐ“架け橋”として、
尊厳認知症介護講座を国際的にもわかりやすい形に整え直しています。

■ 朝のウォーキングラジオは「一日の起点」
このポッドキャストは、私にとって“朝の思考術”であり、一日の始まりを整える時間です。
歩きながら考え、言語化し、みなさんと共有することで、学びが身体に落ちていきます。

これからはポッドキャストだけでなく、YouTubeライブ、ブログ、多言語展開へと広げ、
「感じる・学ぶ・つながる」をより深めていく予定です。

■ 中央駅を一度のぞいてみませんか？
ウェルエイジングセンター中央駅には、あなたのペースで学べる入口がそろっています。

認知症が気になる
介護を学びたい
海外の動向を知りたい
朝の配信を振り返りたい
商品を通して環境を整えたい
そんな時には、ぜひ中央駅の4つのホームを歩いてみてください。

あなたが向かいたい方向へ、そっと伴走できれば嬉しく思います。

ご質問は本サイトの「お問い合わせ欄」からお気軽にお寄せください。

すべての入り口は、ウエルエイジング・センターWAC中央駅へ。

学ぶ・使う・感じる・つながる。

あなたに必要な道が、ここから始まります。

---