【尊厳Well Kaigo】人を学ぶ認知症｜从“人”来学习认知症｜Learning Dementia Through People

【尊严照护Well Kaigo】从“人”来学习认知症

早上好，我是利久。今天也在隅田川畔，一边散步一边为您带来《Well-Aging Hour》晨间步行广播。冬风有些强，只要停下脚步，寒意就会渗入骨髓。在这样的环境中讲话，可能有些地方吐字不够清晰，还请见谅。

今天的主题是 “从学习人开始理解认知症”。
这是尊严Well-Kaigo理念的核心，也是我制作12部课程视频时再次深刻体会到的关键点。

从阿尔茨海默型认知症案例中看到“人性本质”
我至今已制作了尊严认知症照护课程的日本版和中国版，并正在准备泰国版。在制作过程中，我选取了多个阿尔茨海默型认知症的案例，对其背景与特征进行了系统整理。

在理解认知症时，当然少不了以下医学知识：

阿尔茨海默型的脑部变化
记忆障碍、时间与空间定向障碍
与血管性认知症的差异
然而，比这些更令我震撼的是：
“为什么这个人会变成这样？”
这个疑问自然地指向了一个更根本的主题——
“人究竟是什么？”

学习认知症时，医学分类和症状只是入口。
但最终，我们总会回到一个共同的起点：
学习“人”本身。
这正是尊严认知症照护的真正意义。

无论哪种类型，核心都是“理解这个人”
完成全部12堂课后，我深深地感到惊讶。
因为每一堂课的开头与结尾，都回到了同一个主题：
“理解这个人。”

为什么他会出现这样的行为？
为什么同样的病名，表现却因人而异？
寻找答案的过程，会跨越医学、心理、生活史、文化、价值观等多个领域。

认知症既是一种“疾病”，
也是 “人生延续中出现的变化”。

因此，尊严Well-Kaigo特别重视：

人性化
科学性
实践性
医疗的作用是“治”，
而照护的本质是“支撑生活”。
既然无法完全治愈，就必须长期陪伴、长期理解，也必须建设一个能与之共存的社会与家庭环境。

学习认知症，就是学习“人性”
当我们认真地学习认知症，就会不断产生新的提问：

人为何喜悦？为何愤怒？为何悲伤？
人与人之间为何不同？又为何有相同之处？
老去意味着什么？
什么是 Well-being（身心灵的安稳与幸福）？
人生后半段的变化蕴含着怎样的意义？
这些问题的背后，指向的是 幸福、和平、尊严 等普遍主题。

与中国、马来西亚、泰国的伙伴交流后，我更深刻地感觉到：
尽管文化、宗教、生活方式差异巨大，
但追问“人是什么”的核心是共通的。

从饮食文化就能看出这种共通性。
无论是泰国的饮食、日本的饮食，还是宗教观、地域性差异，
它们都深刻影响着人们的行为与价值观。

认知症照护的学习，可以通向“世界和平”吗？
或许听起来有些夸张，但我确实这样认为：

学习认知症，就是学习理解他人，而理解他人本身就是减少冲突的基础。

因为他者理解的根基在于：

接受彼此的不同
理解对方的背景
尊重对方的存在
无论国家之间有多少矛盾，无论价值观如何不同，
最不可忽视的，是 对“人”的尊严。

许多学习认知症的人会说：“我变得更温柔了。”
那不是因为他们理解了“症状”，
而是因为他们理解了 “人”。

技能之外，更重要的是“心的变化”
照护的入口是技术，但持续实践会让我们意识到：

高龄者的状态会因照护而改变
施护者的内心也会随之改变
能做到与做不到的人，差别往往来自“对人的理解”
日本文化中珍视的“尊严”价值观，对照护影响极大。
决定照护质量的，往往不是技巧本身，而是 对人的态度。

Well-Kaigo的未来与“Well Aging中央站”
目前，我正在将尊严认知症照护课程的12堂课（免费60秒视频＋30天学习权限）整体整理，并将它们全部汇集到 “Well-Aging Central Station（Well Aging中央站）”。

中央站有四个“站台”：

学习（Learn）
使用（Use）
感受（Feel）
连接（Connect）
从你需要的站台出发，再回到中央站，
形成学习与实践的循环。
这是我在设计时的核心理念。

隅田川的晨间步行广播，或许无法真正改变世界的和平，
但我希望它能成为 通往“幸福与尊严”之路的一部分。

从这里开始，从现在开始
学习认知症，就是学习“人性与尊严”，也是通往“和平”的学习。
而这段学习旅程，也必将深化你对人生与照护的理解。

如有任何疑问，欢迎通过本网站的“联系我们”随时留言。

―――――――――――――――――――――

【Dignity Well-Kaigo】Learning Dementia by Learning the Person
Dementia learning begins with understanding the human being

Good morning, this is Rikyu. Today, I am once again delivering the “Well-Aging Hour” morning walking radio from the riverside of Sumida. The winter wind is a bit strong, and whenever I stop walking, its chill reaches deep into my body. If some of my words sound slightly unclear while speaking in this cold, I hope you will kindly understand.

Today’s theme is “Learning Dementia by Learning the Person.”
This concept stands at the very heart of Dignity Well-Kaigo and is the core realization I gained while creating the 12 video modules of the course.

The Essence of Humanity Revealed Through Alzheimer’s Cases
I have produced the Dignity Dementia Care Course in both Japanese and Chinese, and I am now preparing the Thai edition. Along the way, I examined several Alzheimer’s cases, organizing their backgrounds and characteristics carefully.

To understand dementia, of course we need medical knowledge such as:

Brain changes associated with Alzheimer’s disease
Memory impairment and disorientation
Differences from vascular dementia
However, what struck me far more deeply was this question:
“Why does this person end up experiencing these changes?”
This question inevitably guides us toward a deeper inquiry —
“What is a human being?”

Medical categories and symptoms are merely the starting point.
Ultimately, dementia learning always returns to the fundamental task:
learning the person themselves.
I believe this is the true meaning of Dignity Dementia Care.

Regardless of the Type, the Core Is Always “Understanding the Person”
When I completed all 12 modules, I was amazed.
Every lesson’s beginning and every lesson’s conclusion returned to the same message:
“Understand the person.”

Why does this individual exhibit certain behaviors?
Why does the same diagnosis manifest differently in each person?

To explore these questions, we must look across many fields —
medicine, psychology, life history, culture, and personal values.

Dementia is indeed a “disease,”
but it is also a continuation of a person’s life story.

This is why Dignity Well-Kaigo values:

humanity,
scientific understanding, and
practical action.
Medicine’s primary role is to “treat,”
while care exists to support life.
Because dementia cannot be fully cured, society, community, and families must learn how to live alongside it—continuously and compassionately.

Learning Dementia Means Learning Humanity Itself
When we sincerely study dementia, new questions always emerge:

What brings joy, anger, or sorrow to a person?
Why do people differ, and why do they share similarities?
What does it mean to grow old?
What is well-being?
What meaning lies in the changes of life’s final stages?
I believe the answers to these questions ultimately connect to universal human themes:
happiness, peace, and dignity.

Through discussions with partners in China, Malaysia, and Thailand, I realized something profound:
Despite differences in culture, religion, and daily life,
the foundational inquiry — “What is a human being?” — is universal.

Even food culture reveals this.
The diet of Thailand, that of Japan, religious influences, regional differences —
all of these shape human behavior and values in deep ways.

Can Learning Dementia Care Lead to World Peace?
This may sound bold, but I believe it sincerely:

Learning dementia care cultivates understanding of others —
and deepened understanding naturally reduces conflict.

This is because the essence of understanding another person lies in:

accepting differences,
knowing their background,
respecting their existence.
Even when nations disagree or values clash,
the foundation that must never be lost is dignity toward all people.

Many learners of dementia care say,
“I’ve become kinder to others.”
This happens not because they understood symptoms,
but because they understood human beings.

Beyond Care Skills Lies a Transformation of the Heart
Care may begin with technique, but practice reveals deeper truths:

The condition of the older adult changes with good care
The caregiver’s heart also changes
The difference between those who can provide care and those who struggle often lies in “understanding the person”
The Japanese sense of dignity, cherished across generations, deeply influences care.
Ultimately, it is not technique but attitude toward the person that determines the quality of care.

The Future of Well-Kaigo and the “Well-Aging Central Station”
I am currently organizing all 12 modules of the Dignity Dementia Care Course (free 60-second videos + 30-day viewing access), and unifying all entry points into the Well-Aging Central Station (WAC).

The Central Station has four platforms:

Learn
Use
Feel
Connect
You depart from the platform you need,
and eventually return to the Central Station—
a cycle of learning and practice.

My morning walking radio along the Sumida River may not change world peace,
but I hope it will become a small part of the path toward happiness and dignity for all people.

From Here, Moving Forward
I believe that learning dementia care is, in essence,
learning humanity, learning dignity, and learning peace.

And this journey will surely deepen your understanding of life and care.

If you have any questions, please feel free to contact us through the inquiry form on this website.

―――――――――――――――――――――

【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】การเรียนรู้ภาวะสมองเสื่อมผ่านการ “เรียนรู้มนุษย์”
การเรียนรู้ภาวะสมองเสื่อม เริ่มต้นจากการเข้าใจมนุษย์

สวัสดีตอนเช้าครับ ผมริคิว
วันนี้ผมกำลังเดินอยู่ริมแม่น้ำสุมิดะ พร้อมกับบันทึกรายการ “Well-Aging Hour” เช่นเคย ลมฤดูหนาวพัดแรงเล็กน้อย พอหยุดเดินก็รู้สึกถึงความเย็นที่ซึมเข้าถึงร่างกาย หากมีตอนที่ออกเสียงไม่ชัดเจนเพราะอากาศหนาว ก็ขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วยนะครับ

หัวข้อของวันนี้คือ
“การเรียนรู้ภาวะสมองเสื่อมผ่านการเรียนรู้มนุษย์”
ซึ่งเป็นแก่นสำคัญของ【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】และเป็นสิ่งที่ผมตระหนักลึกขึ้นขณะทำวิดีโอคอร์สทั้ง 12 บท

มนุษย์คืออะไร? คำถามที่พบในกรณีตัวอย่างของอัลไซเมอร์
ผมได้จัดทำหลักสูตร “การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo” ทั้งภาษาญี่ปุ่นและภาษาจีน และกำลังเตรียมเวอร์ชันภาษาไทยอยู่ด้วย ระหว่างนั้นผมได้ศึกษากรณีของภาวะสมองเสื่อมแบบอัลไซเมอร์หลายกรณี และจัดระบบลักษณะสำคัญของแต่ละกรณี

การเข้าใจภาวะสมองเสื่อม แน่นอนว่าต้องมีความรู้พื้นฐาน เช่น

การเปลี่ยนแปลงของสมองในอัลไซเมอร์
ความบกพร่องด้านความจำและการรับรู้เวลา/สถานที่
ความแตกต่างจากภาวะสมองเสื่อมจากหลอดเลือด
แต่สิ่งที่ทำให้ผมใคร่ครวญมากกว่านั้นคือคำถามว่า
“ทำไมมนุษย์คนหนึ่งจึงกลายเป็นแบบนี้?”
ซึ่งนำไปสู่คำถามที่ลึกกว่านั้น—
“มนุษย์คืออะไร?”

ความรู้ทางการแพทย์เป็นเพียง “ประตูทางเข้า”
แต่เมื่อศึกษาลึกลงไป เราจะกลับไปสู่จุดเดิมเสมอ คือ
การเรียนรู้มนุษย์เอง

ผมเชื่อว่านี่คือหัวใจแท้จริงของการดูแลภาวะสมองเสื่อมแบบมีศักดิ์ศรี

ไม่ว่าภาวะสมองเสื่อมแบบใด แก่นกลางคือ “เข้าใจมนุษย์”
เมื่อทำทั้ง 12 บทเสร็จ ผมรู้สึกประหลาดใจมาก
เพราะทุกบทเริ่มและจบลงด้วยข้อความเดียวกันคือ
“เข้าใจมนุษย์ตรงหน้าเรา”

ทำไมเขาจึงแสดงพฤติกรรมเช่นนั้น?
ทำไมโรคเดียวกันแต่แต่ละคนแตกต่างกันมาก?

การค้นหาคำตอบ ต้องอาศัยหลายศาสตร์ผสมผสานกัน—
การแพทย์ จิตวิทยา ประวัติชีวิต วัฒนธรรม และค่านิยมส่วนตัว

ภาวะสมองเสื่อมเป็น “โรค”
แต่ในอีกมุมหนึ่ง มันคือ “การเปลี่ยนแปลงตามเส้นทางชีวิตของมนุษย์คนนั้น”

เพราะเหตุนี้ 【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】จึงให้ความสำคัญกับ

ความเป็นมนุษย์
ความเป็นวิทยาศาสตร์
และการปฏิบัติได้จริง
หน้าที่หลักของการแพทย์คือ “การรักษา”
แต่การดูแลคือ “การประคองชีวิตประจำวัน”
เมื่อไม่สามารถรักษาให้หายได้ทั้งหมด สังคม ครอบครัว และชุมชนต้องเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกับมันอย่างต่อเนื่องและอ่อนโยน

การเรียนรู้ภาวะสมองเสื่อม คือการเรียนรู้ “ความเป็นมนุษย์”
เมื่อเรียนรู้อย่างจริงจัง จะเกิดคำถามลึกขึ้นเรื่อย ๆ เช่น

มนุษย์ดีใจเพราะอะไร? โกรธเพราะอะไร? เสียใจเพราะอะไร?
ทำไมมนุษย์จึงแตกต่างกัน แต่ก็มีบางส่วนที่เหมือนกัน?
ความหมายของการแก่ชราคืออะไร?
Well-being คืออะไร?
และความเปลี่ยนแปลงช่วงท้ายของชีวิตมีความหมายอย่างไร?
คำถามเหล่านี้พาเราไปสู่ประเด็นสากลอย่าง
“ความสุข ความสงบ และศักดิ์ศรีของมนุษย์”

เมื่อผมสนทนากับเพื่อนร่วมงานในจีน มาเลเซีย และไทย ผมพบว่า
แม้วัฒนธรรม ศาสนา และวิถีชีวิตจะต่างกันมาก
แต่คำถามรากฐาน—
“มนุษย์คืออะไร”
กลับเป็นเรื่องเดียวกันเสมอ

แม้แต่วัฒนธรรมอาหารก็สะท้อนความเป็นมนุษย์
อาหารไทย อาหารญี่ปุ่น ความเชื่อทางศาสนา ความต่างของภูมิภาค
ล้วนเป็นพื้นฐานที่หล่อหลอม “มนุษย์” ในแต่ละสังคม

การเรียนรู้ภาวะสมองเสื่อม จะนำไปสู่สันติภาพได้หรือไม่?
อาจฟังดูเกินจริง แต่ผมเชื่อเช่นนั้นจริง ๆ

เพราะการเรียนรู้ภาวะสมองเสื่อม คือการเรียนรู้ที่จะเข้าใจผู้อื่น
และการเข้าใจผู้อื่น คือพื้นฐานของการลดความขัดแย้ง

แก่นของ “การเข้าใจผู้อื่น” คือ

การยอมรับความแตกต่าง
การรู้จักภูมิหลังของอีกฝ่าย
การเคารพการมีอยู่ของเขา
แม้ประเทศต่าง ๆ จะขัดแย้งกัน แม้ค่านิยมต่างกัน
สิ่งที่ไม่ควรถูกละเลยคือ
ศักดิ์ศรีของมนุษย์ทุกคน

หลายคนที่เรียนรู้ภาวะสมองเสื่อมบอกว่า
“ฉันใจเย็นขึ้นและอ่อนโยนขึ้น”
เพราะพวกเขาเข้าใจ มนุษย์
ไม่ใช่แค่ “อาการของโรค”

เบื้องหลังเทคนิคการดูแล คือ “การเติบโตของหัวใจผู้ดูแล”
การดูแลเริ่มต้นจากทักษะ แต่เมื่อปฏิบัติจริงจะเห็นว่า

ผู้สูงอายุมีการเปลี่ยนแปลงดีขึ้น
หัวใจของผู้ดูแลเองก็เปลี่ยนไป
ความแตกต่างระหว่างคนที่ดูแลได้ดีและดูแลได้ยาก มักอยู่ที่ “ระดับความเข้าใจมนุษย์”
คุณค่าของ “ศักดิ์ศรี” ซึ่งฝังอยู่ในวัฒนธรรมญี่ปุ่น มีอิทธิพลลึกซึ้งต่อการดูแล
ท้ายที่สุด คุณภาพของการดูแลถูกกำหนดโดย
ทัศนคติที่เรามีต่อมนุษย์คนนั้น

อนาคตของ Well-Kaigo และ “สถานีกลาง Well-Aging（WAC）”
ผมกำลังจัดระบบเนื้อหาคอร์สทั้ง 12 บท (วิดีโอ 60 วินาที และสิทธิ์เข้าชม 30 วัน)
และรวมประตูทางเข้าไว้ที่ “สถานีกลาง Well-Aging（Well-Aging Central Station, WAC）”

สถานีกลางแห่งนี้มี 4 ชานชาลา:

เรียนรู้ (Learn)
นำไปใช้ (Use)
รู้สึก/สัมผัส (Feel)
เชื่อมต่อ (Connect)
คุณสามารถเริ่มต้นจากชานชาลาที่ต้องการ แล้วกลับมาที่สถานีกลางอีกครั้ง
เป็นวงจรของการเรียนรู้และการปฏิบัติ

แม้การบันทึกรายการริมแม่น้ำสุมิดะอาจไม่ได้สร้าง “สันติภาพโลก”
แต่ผมหวังว่ามันจะเป็นส่วนเล็ก ๆ
ของ “เส้นทางสู่ความสุขและศักดิ์ศรีของมนุษย์”

จากนี้…เริ่มต้นใหม่อีกครั้ง
การเรียนรู้ภาวะสมองเสื่อม คือการเรียนรู้
มนุษย์ ศักดิ์ศรี และสันติภาพ

และจะทำให้คุณเข้าใจชีวิตและการดูแลในมุมลึกขึ้นอย่างแน่นอน

หากมีคำถามใด ๆ สามารถติดต่อผ่านแบบฟอร์ม “สอบถามเพิ่มเติม” บนเว็บไซต์นี้ได้ครับ。

―――――――――――――――――――――

【尊厳Well-Kaigo】人を学ぶ認知症
人を知ることから始まる認知症の学び
おはようございます、利久です。今日も隅田川のほとりから「ウエルエイジング・アワー」朝のウォーキングラジオをお届けしています。
冬の風が少し強く、立ち止まると体の芯に冷たさがしみ込んできます。そんな中で話しているため、少し口が回らない部分があるかもしれませんが、どうかご容赦ください。

今日のテーマは 「人を学ぶ認知症」。
尊厳Well-Kaigoの中心にある考え方であり、私が12本の講座動画をつくりながら改めて深く実感した核心部分です。

アルツハイマー型認知症の事例から見えた「人間の本質」
私はこれまで、尊厳認知症介護講座（日本版・中国版）を制作し、さらにタイ版にも着手しようと準備を続けています。その中で、アルツハイマー型認知症の事例をいくつか取り上げ、その背景や特徴を整理してきました。

もちろん認知症を理解する上では、
・アルツハイマー型の脳の変化
・記憶障害や見当識障害
・血管性認知症との違い
などの医学的知識は欠かせません。

しかし、それ以上に強く感じたのは、「なぜこの人はこうなるのだろう？」 という問いが、必然的に “人間とは何か” という本質へつながっていくということです。

認知症を学ぶとき、医学的な分類や症状に触れるのは入口です。
しかし最終的には必ず 人そのものを学ぶ地点に戻っていく。
これこそが、尊厳認知症介護の本当の意味だと感じています。

どのタイプの認知症でも「人を理解する」が共通点
12コマの講座を作り終えたとき、私は驚きました。
すべての講座の始まりと終わりが、結局「人を理解する」に帰っていったからです。

なぜその人は困難な行動をとるのか？
なぜ同じ病名でも一人ひとり違うのか？

その答えを探す過程は、
医学・心理・生活・文化・価値観など、多くの領域に広がります。

認知症は“病気”であると同時に、
その人の人生の続きに起きる「変化」でもあります。

だからこそ、尊厳Well-Kaigoでは
人間的であること、科学的であること、そして実践的であること
の三つを大切にしています。

医療は治すことが役割ですが、介護は「生活を支える領域」です。
完全に治らないからこそ、向き合い続ける社会・地域・家族のあり方が問われます。

認知症を学ぶことは「人間を学ぶこと」へつながる
認知症を丁寧に理解しようとすると、必ず問いが生まれます。

・人は何に喜び、何に怒り、何に悲しむのか
・なぜ人は違うのか、なぜ同じ部分もあるのか
・老いとは何か、ウエルビーイングとは何か
・人生の終盤に起きる変化にはどんな意味があるのか

私はこの問いの先に、
幸福・平和・尊厳という普遍的なテーマがつながっていると感じます。

日本、中国、マレーシア、タイの仲間たちと対話をしていると、文化や宗教、暮らしの違いは大きくても、
「人とは何か」
を考える根っこは共通していると気づきます。

食文化ひとつをとっても、人と文化の関係が見えてきます。
タの食文化、日本の食文化、宗教観、地域性――
どれも人の行動や価値観を支える大きな背景です。

認知症介護の学びは、世界平和につながるのか？
少し大げさに聞こえるかもしれませんが、私は本気でこう思っています。

認知症を学ぶことは、人への理解を深め、結果的に争いを減らす方向につながる。

なぜなら他者理解の基礎は
・相手の違いを受け入れる
・相手の背景を知る
・相手の存在を尊重する
という “尊厳の感覚” だからです。

国と国が争っていても、価値観が違っていても、根底にあるべきは 人への尊厳。

認知症の学びを深めた人が、「人に優しくなれる」とよく言います。
それは、症状の理解ではなく “人そのもの”への理解 が深まるからだと思います。

介護技術の先にある「心の変化」
介護は入口こそ技術ですが、実践を続けると必ず気づきます。

・介護をすると高齢者の状態が変わる
・同時に自分の心も変わる
・できる人とできない人の違いは“人の理解”の違いである

日本人が大切にしてきた「尊厳」の価値観は、介護に深く影響しています。
技術だけではなく、心の姿勢そのものが介護の質を決めるということです。

Well-Kaigoの未来と「ウエルエイジング中央駅」
現在、私は尊厳認知症介護講座の12コマ（無料の60秒動画＋30日視聴権）を整備し、
すべての入口を 「ウエルエイジング中央駅（WAC）」 に統合しています。

中央駅には4つのホームがあります。

学ぶ
使う
感じる
つながる
あなたが必要とするホームから旅に出て、また中央駅に戻ってくる。
そんな学びと実践の循環をイメージして設計しています。

隅田川からの朝のウォーキングラジオが、
世界平和につながるとまでは言いませんが、
人の幸せと尊厳につながる道の一部でありたいと思っています。

これから、ここから
認知症を学ぶということは、
人間を、尊厳を、平和を学ぶことだと私は考えています。

そしてあなた自身の人生や介護観を深める旅にもなるはずです。

ご質問は本サイトの「お問い合わせ欄」からお気軽にお寄せください。

すべての入り口は、ウエルエイジング・センターWAC中央駅へ。

学ぶ・使う・感じる・つながる。

あなたに必要な道が、ここから始まります。