【Well Kaigo 多言語ブログ】脳がよろこぶ学び方

【Well Kaigo】让大脑愉悦的学习方式
—— 与其“记住”，不如“感受”：基于脑科学的认知症学习方法 ——

■ 从隅田川晨光开始的“学习之旅”
早上好，我是利久。
今天依然一边散步、一边录制《Well-Aging Hour》清晨步行电台。12月的隅田川上空泛着淡淡的蓝光，随着季节更迭，我的工作也迎来一个新的阶段。

本期主题是 “让大脑喜悦的认知症学习方式”。
我将以《尊严认知症照护课程》的第一讲——“认知症的学习方法”为基础，从脑科学的视角，分享如何通过“感受”来学习认知症。

■ 理解认知症，从“了解大脑如何学习”开始
在每次课程的开头，我都会强调一句话：
“学习，是大脑活动的过程。”

如果想让学习更加“高效”且“深入”，了解大脑的运作方式非常重要。
基于脑科学，有几项关键的学习原则：

● ① 重复
信息不会一次就被记住。
通过不断重复，大脑中的神经网络会逐渐强化。

● ② 被赞赏
受到赞赏时，大脑会释放多巴胺，促进“想继续学习”的内在动力。

● ③ 与生命相关的重要学习最容易深刻记忆
认知症照护涉及“生命与尊严”。
因此大脑会更深层次地反应，也更容易形成深刻记忆。

● ④ 通过输出转化为经验记忆
把学到的内容说出来、写出来、在现场试着做出来——
这些输出行为，会让知识真正成为“自己的东西”。

我之所以制作“60秒讲认知症”系列视频，也是基于脑科学中“入口短、理解深”的原则。

■ 多语言化带来的“学习循环”深化
这次的《尊严认知症照护课程》共有12讲。
我们首先完成了中文版，随后重新编辑了日文版，也正在推进面向马来西亚的英文版。

在多语言化的过程中，我有几个重要的发现：

● 换一种语言，理解的角度就会改变
英文对我来说较容易理解，因此能敏锐感受到细微的表达差异。
而在中文、泰语等语言中，我需要与翻译者密切合作。
多语言化的整个过程，本身就是一次深刻的学习。

● 大脑会对“差异”产生反应
语言转换带来表达方式的变化，这种“差异”会刺激大脑，从而加深理解。

通过博客、播客（音频）、YouTube（视频）、SNS（社交媒体）进行循环式输出——
这种“学习的导线”，正在形成全新的教育模式。

■ 在线化 × 脑科学：新时代的学习方式
如今，学习方式正在发生巨大的变化。
即使不去大学或专门学校，基础学习也可以从在线课程开始。

● 从音频 → 影像 → 文字 → 现场体验
先通过音频“感受”，
再通过影像“理解”，
接着用文字“整理”，
最后在现场“实践”。
大脑最擅长以这种顺序整合信息。

● 概要栏文字越短越好
YouTube 和播客的概要栏若写得太长，大多数人不会阅读。
因此，放上“详情请见官方网站”的链接，是最适合大脑与社交媒体算法的方式。

我过去会在 StandFM 的说明栏写 500 字左右的文字，但现在我只放链接，把深度内容放在博客中，这也是顺应“大脑学习方式”的导线设计。

■ 脑科学 × AI：开启全新的照护教育
AI翻译、社交媒体、短视频、博客、音频——
这些工具不只是传播方式，更是结合脑科学的学习系统。

支撑“反复学习”的机制
帮助“深化理解”的文章
让学习“扩散开来”的SNS
让人“感受共鸣”的音频
让知识“跨越国界”的翻译
当这些结合在一起时，照护教育将呈现全新的形态。

■ 从“Well-Aging中央车站”出发的学习旅程
目前，我正以 “Well-Aging中央车站” 为核心重新设计网站结构。

这个“中央车站”有四个站台：

学习 Learn
使用 Use
感受 Feel
连接 Connect
《尊严认知症照护课程》正是从“学习站台”启程的一段旅程。
随后可以换乘到其他站台，继续向更深的理解前进。
我希望打造一个真正意义上的“照护教育中央车站”。

■ 与“内在力量团队”共同创造新的学习方式
收听这档播客的您，都是我的“内在力量团队”的伙伴。
这不是我单向传递，而是与您一起学习、一起创造的过程。

今后，我将继续强化 音频 → 视频 → 博客 → SNS → 课程 的学习导线，
把“尊严照护”的理念带向世界。

如有任何疑问，欢迎通过本网站的“联系我们”随时与我联系。

【Well Kaigo】How to Learn in a Way Your Brain Loves
— Learning Dementia Care Through “Feeling” Rather Than Memorizing, Based on Brain Science —

■ A Morning Reflection on Learning, by the Sumida River
Good morning, this is Rikyu.
As always, I’m recording the Well-Aging Hour morning walking radio while strolling along the Sumida River. Now that December has begun, a soft blue sky stretches overhead. With the changing season, my work also reaches an important turning point.

Today’s theme is “How to Learn Dementia Care in a Way That Delights the Brain.”
Drawing from Lesson 1 of the Dignity Dementia Care Course—“How to Learn Dementia”—I will share how we can learn dementia care not merely by memorizing, but by feeling, guided by principles of brain science.

■ Understanding Dementia Starts with Understanding How the Brain Learns
At the beginning of every lecture, I always emphasize the same point:
“Learning is a process of the brain in motion.”

To learn efficiently and deeply, we must understand how the brain works.
There are several core principles of learning based on neuroscience:

● ① Repetition
Information does not settle in the brain after one exposure.
Repetition strengthens the neural pathways that hold memory.

● ② Praise
When we are praised, dopamine is released in the brain, enhancing intrinsic motivation and increasing the desire to keep learning.

● ③ Lessons related to life and dignity are deeply retained
Dementia care involves “life and dignity.”
For this reason, the brain reacts more strongly, making the learning deeper and more memorable.

● ④ Output transforms learning into experiential memory
Speaking, writing, or applying what you learned in practice turns knowledge into personal experience.
This is how learning truly becomes your own.

My “60 seconds to explain dementia” series is rooted in this same idea—short entry, deep understanding—a key concept from brain science.

■ The Learning Cycle Deepens Through Multilingual Development
The Dignity Dementia Care Course consists of 12 lessons.
The Chinese version was completed first, followed by a revised Japanese edition, and now an English version for Malaysia is underway.

Through this multilingual process, I’ve discovered something important:

● Language changes the angle of understanding
English is relatively easy for me to review, so subtle nuances become more noticeable.
On the other hand, Chinese and Thai require closer collaboration with translators.
This multilingual journey itself has become a valuable learning experience for me.

● The brain remembers by responding to “differences”
Differences in expression across languages stimulate the brain, deepening learning.

By transforming learning into blogs, podcasts (audio), YouTube videos, and SNS posts, we create a learning pathway—a new structure for education.

■ A New Learning Style: Online Education Combined with Brain Science
Learning has changed dramatically.
Even without attending a university or vocational school, the entry point of learning can begin online.

● Audio → Video → Text → Real-world Experience
First we feel through audio,
then understand through video,
then organize through text,
and finally practice in real life.
The brain excels at integrating information in this sequence.

● Keep the description short
Long descriptions in YouTube or podcast summaries are rarely read.
Placing a simple link—“See details on the official website”—is better for both the brain and the platform algorithms.

I used to write 500-word summaries on StandFM, but now I provide only a URL and place the full content on my blog.
This is another example of designing a learning pathway that aligns with how the brain works.

■ Brain Science × AI: Creating a New Form of Dementia Care Education
AI translation, social media, short videos, blogs, and audio—
these are not just tools for distribution.
They are components of a brain-based learning system.

A structure for repetition
Articles for deeper understanding
SNS for expanding knowledge
Audio for emotional resonance
Translation for crossing borders
When these elements work together, dementia care education evolves into something entirely new.

■ The “Well-Aging Central Station”: A New Journey of Learning
I am currently rebuilding the website around a major concept:
The Well-Aging Central Station.

This central station has four platforms:

Learn
Use
Feel
Connect
The Dignity Dementia Care Course departs from the Learn platform.
From there, learners can transfer to other platforms and continue their journey.
My goal is to create a true “central station” for dementia care education.

■ Co-Creating a New Learning Model with the Inner Power Team
Everyone who listens to this podcast is part of my Inner Power Team.
This is not a one-way delivery; it is co-learning and co-creation.

Moving forward, I will continue to strengthen the pathway of
Audio → Video → Blog → SNS → Course,
and bring the philosophy of dignity in dementia care to the world.

If you have any questions, please feel free to reach out through the Contact section on this website.

【Well Kaigo】วิธีการเรียนรู้ที่ทำให้สมองมีความสุข
— เรียนรู้เรื่องภาวะสมองเสื่อมด้วย “การรู้สึก” มากกว่า “การท่องจำ” ตามหลักประสาทวิทยา —

■ บทเรียนยามเช้าริมแม่น้ำสุมิดะ
สวัสดีตอนเช้าครับ ผมริคิว
วันนี้ผมยังคงอัดรายการ Well-Aging Hour ระหว่างเดินออกกำลังกายริมแม่น้ำสุมิดะเช่นเคย เมื่อเข้าสู่เดือนธันวาคม ท้องฟ้าก็เริ่มโปร่งใสขึ้นเล็กน้อย พร้อมกับที่งานของผมเองก็เดินมาถึงจุดเปลี่ยนสำคัญอีกครั้ง

หัวข้อของวันนี้คือ “วิธีเรียนรู้เรื่องภาวะสมองเสื่อมที่ทำให้สมองมีความสุข”
อ้างอิงจากบทเรียนแรกของหลักสูตร การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo สำหรับผู้มีภาวะสมองเสื่อม ซึ่งเป็นบทเรียนเรื่อง “วิธีการเรียนรู้ภาวะสมองเสื่อม” ผมจะชวนทุกท่านมาทำความเข้าใจว่าเราจะ “เรียนรู้ด้วยการรับความรู้สึก” อย่างไร ผ่านมุมมองของประสาทวิทยา

■ การเข้าใจภาวะสมองเสื่อม เริ่มจาก “การเข้าใจว่าสมองเรียนรู้อย่างไร”
ทุกครั้งที่เริ่มการสอน ผมมักจะพูดเสมอว่า
“การเรียนรู้คือกระบวนการที่สมองทำงาน”

หากต้องการเรียนอย่างมีประสิทธิภาพและเข้าใจอย่างลึกซึ้ง เราต้องเข้าใจการทำงานของสมอง
ซึ่งมีหลักการสำคัญอยู่หลายข้อ ได้แก่

● ① การทำซ้ำ
ความรู้ไม่สามารถจดจำได้ในครั้งเดียว
การทำซ้ำหลายครั้งจะช่วยให้เครือข่ายประสาทแข็งแรงขึ้น

● ② การได้รับคำชม
เมื่อเราได้รับการชม สมองจะหลั่งโดพามีน เพิ่มแรงจูงใจจากภายใน ทำให้ “อยากเรียนรู้ต่อ”

● ③ ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและศักดิ์ศรีจะถูกจดจำลึกขึ้น
การดูแลผู้มีภาวะสมองเสื่อมเกี่ยวข้องกับ “ชีวิตและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์”
สมองจึงตอบสนองอย่างลึกซึ้งและเกิดการจดจำได้ดียิ่งขึ้น

● ④ การแสดงออกช่วยเปลี่ยนความรู้ให้เป็นประสบการณ์
การพูดออกมา การเขียน หรือการลองนำไปใช้จริงในสถานการณ์ดูแล
ทั้งหมดนี้ทำให้ความรู้ “กลายเป็นของเราอย่างแท้จริง”

ซีรีส์ “อธิบายภาวะสมองเสื่อมใน 60 วินาที” ก็สร้างขึ้นจากหลักการเดียวกันนี้ —
“ทางเข้าควรสั้น แต่ความเข้าใจควรลึก”

■ การเรียนรู้ที่ลึกขึ้นด้วยการแปลหลายภาษา
หลักสูตร การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo สำหรับผู้มีภาวะสมองเสื่อม มีทั้งหมด 12 บท
เริ่มจากฉบับภาษาจีน จากนั้นจึงเรียบเรียงภาษาญี่ปุ่นใหม่ และต่อยอดสู่ฉบับภาษาอังกฤษสำหรับมาเลเซีย

กระบวนการทำหลายภาษา ทำให้ผมได้เรียนรู้อะไรหลายอย่าง เช่น

● การเปลี่ยนภาษา ทำให้มุมมองความเข้าใจเปลี่ยน
ภาษาอังกฤษสำหรับผมเข้าใจง่าย จึงสังเกตความแตกต่างของนัยได้ชัด
ส่วนภาษาจีนและภาษาไทย ผมต้องร่วมงานกับผู้แปลอย่างใกล้ชิด
กระบวนการทั้งหมดนี้ กลายเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับตัวผมเอง

● สมองจดจำโดยตอบสนองต่อ “ความแตกต่าง”
เมื่อภาษาต่างกัน วิธีการสื่อสารก็ต่างกัน
ความแตกต่างนี้เองที่กระตุ้นสมอง ทำให้ความเข้าใจลึกขึ้น

การนำบทเรียนไปสู่บล็อก พ็อดแคสต์ วิดีโอ YouTube และโซเชียลมีเดีย
ทำให้เกิด “เส้นทางการเรียนรู้” แบบใหม่ที่ช่วยสร้างวัฏจักรแห่งการเรียนรู้

■ รูปแบบการเรียนรู้ใหม่: ออนไลน์ × ประสาทวิทยา
ทุกวันนี้ วิธีการเรียนรู้เปลี่ยนไปอย่างมาก
แม้ไม่เข้าเรียนในมหาวิทยาลัยหรือโรงเรียนอาชีพ ก็สามารถเริ่มต้นเรียนออนไลน์ได้

● เสียง → วิดีโอ → ข้อความ → ประสบการณ์จริง
เริ่มจาก “รู้สึกผ่านเสียง”
จากนั้น “เข้าใจผ่านภาพ”
แล้วจึง “จัดระบบด้วยข้อความ”
สุดท้าย “ทดลองในสถานการณ์จริง”
สมองสามารถประมวลผลข้อมูลได้ดีที่สุดตามลำดับนี้

● คำอธิบายควรสั้น
คำอธิบายยาวๆ ใน YouTube หรือพ็อดแคสต์ มักจะไม่มีใครอ่าน
การใส่เพียงลิงก์ “ดูรายละเอียดได้ที่เว็บไซต์” จะเหมาะทั้งกับสมองและอัลกอริทึมมากกว่า

ผมเองเคยเขียนคำอธิบายยาวประมาณ 500 ตัวอักษรใน StandFM
แต่ตอนนี้ผมใส่แค่ลิงก์ และนำรายละเอียดลึกๆ ไปเขียนในบล็อกแทน
นี่ก็เป็นการจัดเส้นทางเรียนรู้ที่สอดคล้องกับหลักการทำงานของสมอง

■ ประสาทวิทยา × AI: รูปแบบใหม่ของการเรียนรู้ด้านการดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo
AI แปลภาษา โซเชียลมีเดีย วิดีโอสั้น บล็อก และเสียง
ทั้งหมดนี้ไม่ใช่เพียงเครื่องมือสื่อสาร แต่เป็นส่วนหนึ่งของ ระบบการเรียนรู้ตามหลักสมอง

โครงสร้างสำหรับการทบทวน
เนื้อหาลึกสำหรับการทำความเข้าใจ
โซเชียลมีเดียเพื่อกระจายความรู้
เสียงเพื่อสัมผัสอารมณ์
การแปลเพื่อข้ามพรมแดน
เมื่อสิ่งเหล่านี้เชื่อมกัน การเรียนรู้ด้าน การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo
จะก้าวสู่รูปแบบใหม่อย่างแท้จริง

■ “สถานีหลัก Well-Aging”：การเดินทางของการเรียนรู้
ผมกำลังสร้างเว็บไซต์ใหม่โดยใช้แนวคิดใหญ่คือ
“สถานีหลัก Well-Aging (Well-Aging Central Station)”

สถานีแห่งนี้มีชานชาลา 4 แบบ:

เรียนรู้ (Learn)
ใช้งาน (Use)
สัมผัสความรู้สึก (Feel)
เชื่อมต่อ (Connect)
หลักสูตร การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo สำหรับผู้มีภาวะสมองเสื่อม
เริ่มต้นจากชานชาลา “เรียนรู้” ก่อนจะเชื่อมต่อไปยังชานชาลาอื่นในขั้นต่อไป
ผมต้องการสร้าง “สถานีกลางของการเรียนรู้ด้านการดูแล” อย่างแท้จริง

■ สร้างการเรียนรู้ใหม่ร่วมกับ “ทีมพลังภายใน”
ทุกคนที่ฟังพ็อดแคสต์นี้ ถือเป็นส่วนหนึ่งของ ทีมพลังภายใน (Inner Power Team) ของผม
นี่ไม่ใช่การสื่อสารทางเดียว แต่เป็นการเรียนรู้และสร้างสรรค์ร่วมกัน

ต่อจากนี้ ผมจะยิ่งพัฒนาเส้นทางเรียนรู้
เสียง → วิดีโอ → บล็อก → SNS → หลักสูตร
เพื่อส่งต่อ “ศักดิ์ศรีในการดูแลผู้มีภาวะสมองเสื่อม” สู่ผู้คนทั่วโลก

หากมีคำถามเพิ่มเติม สามารถติดต่อผมได้ทุกเมื่อผ่านแบบฟอร์ม “ติดต่อเรา” บนเว็บไซต์นี้ครับ。

【Well Kaigo】脳がよろこぶ学び方
――覚えるより“感じる”、脳科学に基づく認知症の学び方――

■ 朝の隅田川からスタートする「学び」の話
おはようございます。利久です。
今日も「ウエルエイジング・アワー」朝のウォーキングラジオを歩きながら収録しています。12月に入り、隅田川の空には薄い青空が広がっていました。季節の区切りとともに、私自身の仕事も一つの節目を迎えています。

今回のテーマは 「脳がよろこぶ認知症の学び方」。
尊厳を軸に作った《尊厳認知症介護講座》の第1講「認知症の学習方法」をもとに、認知症をどう“感じて学ぶか”という視点を、脳科学とともにお話しします。

■ 認知症の理解は「脳の学び方」から始まる
私が講座の冒頭で必ずお伝えしていること。それは、「学びは脳が動くプロセスである」ということです。
講義を“効率よく” “深く”理解するためには、脳がどのように動いているのかを知ることが欠かせません。

脳科学に基づく学習には、いくつかの原則があります。

● ① 繰り返す
情報は一度では定着しません。何度も繰り返すことで、脳内のネットワークが強化されます。

● ② ほめる
褒められると脳内にドーパミンが分泌され、「学びたい」という内発的動機づけが高まります。

● ③ 生命に関わる重要な学びは深く残る
認知症介護は「人の命と尊厳」に関わります。だからこそ、脳は強く反応し、学びが深まりやすくなるのです。

● ④ アウトプットで経験記憶に変える
学んだことを声に出す、文章にする、現場で使ってみる。
こうしたアウトプットが、知識を“自分のもの”にしていきます。

私が60秒で伝えるシリーズを作っているのも、「入り口は短く、理解は深く」という脳科学の考え方に基づいているからです。

■ 多言語化によって深まる「学びの循環」
今回、尊厳認知症介護講座は 12コマ構成で制作し、まず中国語版が完成しました。その後、日本語版を再編集し、マレーシア向けの英語版も整えています。

多言語化を進める中で、私は次のような気づきを得ました。

● 言語が変わると理解の角度が変わる
英語は比較的理解しやすいので、微妙なニュアンスの違いに気づきやすい。一方、タイ語や中国語になると、私自身は判別が難しいため、翻訳者と協働しながら進めています。
この「多言語化のプロセス」自体が、私にとって大きな学びになっています。

● 脳は「違い」に反応して覚える
言語が変わることで表現の違いが生まれますが、この“違い”が脳を刺激し、学びがより深まっていきます。

多言語化した学びをブログにまとめ、ポドキャストで音声化し、YouTubeで動画化し、SNSで共有する。
この“学びの同線（導線）”こそ、新しい教育の形だと感じています。

■ オンラインと脳科学が連動する新しい学習スタイル
いま、学びの形は大きく変わっています。
大学や専門学校に行かなくても、基礎の入口はオンラインから始められます。

● 音声 → 動画 → 文章 → 集中
まず音声で「感じ」、次に動画で「視覚」から理解し、さらに文章で「整理」し、最後に現場で「体験」する。
脳はこの順番で情報を統合しやすくなります。

● 概要欄の文章は短く
YouTubeやポドキャストの概要欄に長文を入れても、ほとんど読まれません。
だからこそ「詳細はこちらへ」というURLだけを置き、公式サイトに誘導する方が脳にもSNSのアルゴリズムにも適しています。

実際、私はスタンドFMの概要欄に長い文章を入れていましたが、最近はURLだけに変更し、ブログの方で深い内容をまとめるようにしました。これも“脳の動き”に合わせた導線づくりです。

■ 脳科学とAIを使った「新しい介護教育」へ
AI翻訳、SNS、ショート動画、ブログ、音声。
こうしたツールは単なる発信手段ではなく、脳科学と連動した学びの仕組みとして活用できます。

学びを繰り返すための仕組み
深めるための文章
広げるためのSNS
感じるための音声
国境を越えるための翻訳
これらが結びつくと、介護教育はまったく新しい形へ進化します。

■ ウエルエイジング中央駅から広がる“学びの旅”
私は現在、「ウェルエイジング中央駅」という大きなコンセプトを中心にサイトを再構築しています。

中央駅には4つのホームがあります。

学ぶ（Learn）
使う（Use）
感じる（Feel）
つながる（Connect）
尊厳認知症介護講座は、この「学ぶホーム」から出発するひとつの旅です。
そこから別のホームへ乗り換え、また新しい学びに向かって移動していく。
まさに“介護教育の中央駅”のような存在をつくりたいと思っています。

■ インナーパワーチームとつくる新しい学び
このポドキャストを聞いてくださる皆さまは、私にとって「インナーパワーチーム」の仲間です。
私が一方的に届けるのではなく、一緒に学び、一緒につくる“共創”の関係を大切にしています。

これからも、音声→動画→ブログ→SNS→講座という導線を強化し、認知症介護の「尊厳」を世界に届けていきたいと思います。

ご質問は本サイトの「お問い合わせ欄」からお気軽にお寄せください。