私が目指しているのは、日本の介護福祉士の資格制度を批判することではありません。むしろ、介護の仕事の価値をさらに高め、その価値を「尊厳介護」として海外へ伝えていくことです。特に中国、マレーシア、タイを中心に、日本式の介護教育を展開していくことを考えています。
介護の場合は、介護福祉士でなくても介護業務に携わることができます。初任者研修修了者や実務者研修修了者、さらには外国人労働者も同じ業務を行うことが可能です。この現実が、介護福祉士の「資格としての価値」を見えづらくしている要因の一つです。
もちろん、介護福祉士には資格手当がついたり、昇給要件になることもあります。しかし、資格取得によって「専門性が高まり、業務独占が広がり、社会的評価が上がる」という仕組みにはまだ至っていません。
例えば、中国での人材育成においても、介護福祉士相当の教育を提供することで「認知症のBPSDへの対応」や「身体拘束ゼロ」といった実践目標に結びつけることができます。
さらに、介護リーダーやマネージャー的な役割を体系化し、日本式の尊厳介護モデルとして展開すれば、海外においても人材の評価とモチベーションを高める仕組みが構築できると考えています。
3年の実務経験を経て試験に挑戦できる仕組み、部分合格制度などが整備されつつありますが、やはり肝心なのは「資格を取ることで人生やキャリアがどう変わるのか」を示すことです。
【尊严照护Well-Kaigo】提升照护福祉师工作的价值
我的目标并不是批判日本的照护福祉士资格制度，而是要进一步提升介护工作的价值，并将这种价值作为“尊严照护”传递到海外。特别是在中国、马来西亚和泰国，我正在思考如何推广日本式的介护教育。
名称独占资格与业务独占资格的区别
另一方面，医生和护士则属于“业务独占资格”。医生以外的人不能进行诊疗或治疗，护士以外的人不能进行护理工作。这就是业务独占的含义。
在照护领域，即使不是照护福祉士，也可以从事介护工作。完成初任者研修、实务者研修，甚至外国劳动者也能从事相同的工作。这种现实让照护福祉师的“资格价值”显得不够突出。
配置要求与照护福祉师
因此，当被问到“取得资格后有什么改变？”时，目前的制度还无法给出充分的答案。
动机与评价的课题
当然，照护福祉师可能会获得资格津贴或升职机会。但“通过取得资格 → 专业性提升 → 业务独占扩大 → 社会评价提高”这样的机制，还没有真正建立起来。
因此，将这一点系统化，并作为日本式的“尊严照护教育”推广开来，是我认为的使命。
照护领导者的角色
楼层或单元的管理
海外推广与日本式教育模式
例如，在中国的人才培养中，如果提供相当于照护福祉师的教育，就能与“认知症BPSD应对”“零身体约束”等实践目标相结合。
进一步地，如果将介护领导者和管理者的角色体系化，并以日本式“尊严照护模式”推广，那么在海外同样可以建立提升人材评价和动机的机制。
新的职域提案
这一职域不要求负责设施长的经营管理，而是要统筹楼层和部门，与多专业协作，实际运作尊严照护。
通过设立这样的制度，可以进一步提升照护福祉士的专业性，并助力解决人手不足、生产效率提升等照护行业的课题。
外国照护人才与资格制度
制度上规定：经过3年的实务经验后，可以参加考试；此外还有部分合格制度。但关键在于——“取得资格后，人生或职业将如何改变”。
能够清晰展示资格取得后的职业路径与发展方向，这对于国际化的介护教育尤为重要。
从现在开始
从名称独占更进一步，明确“业务独占领域”
在隅田川的清晨微风中，我今天依旧在思考“介护的未来”。
如果您对我们的活动有共鸣，或有兴趣参与，请随时与我们联系。
【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】การยกระดับคุณค่าของงานผู้ช่วยดูแล ผู้เชี่ยวชาญการดูแล
เป้าหมายของผมไม่ใช่การวิจารณ์ระบบคุณวุฒิผู้ช่วยดูแลในญี่ปุ่น แต่เป็นการยกระดับคุณค่าของงานดูแลให้สูงขึ้น และเผยแพร่สิ่งนี้ไปสู่ต่างประเทศในฐานะ “การดูแลที่มีศักดิ์ศรี (Well-Kaigo)” โดยเฉพาะในจีน มาเลเซีย และไทย ผมกำลังคิดถึงแนวทางการพัฒนาการศึกษาการดูแลแบบญี่ปุ่นให้เหมาะสมกับแต่ละประเทศ
ความแตกต่างระหว่าง “คุณวุฒิที่สงวนชื่อ” และ “คุณวุฒิที่สงวนการปฏิบัติงาน”
ในทางกลับกัน แพทย์และพยาบาลถือเป็น “คุณวุฒิที่สงวนการปฏิบัติงาน” เช่น ผู้ที่ไม่ใช่แพทย์จะไม่สามารถรักษาหรือผ่าตัดได้ ผู้ที่ไม่ใช่พยาบาลก็ไม่สามารถทำการพยาบาลได้
สำหรับงานดูแล ผู้ที่ไม่ได้ถือวุฒิ ผู้เชี่ยวชาญการดูแล (Well-Kaigo) ก็ยังสามารถทำงานได้ ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่ผ่านการอบรมขั้นต้น การอบรมเชิงปฏิบัติ หรือแรงงานต่างชาติ ความจริงข้อนี้ทำให้ “คุณค่าของวุฒิ” ดูไม่ชัดเจนนัก
ข้อกำหนดด้านการจัดบุคลากรกับ ผู้เชี่ยวชาญการดูแล (Well-Kaigo)
ดังนั้น เมื่อถูกถามว่า “ถ้าได้วุฒินี้แล้ว ชีวิตการทำงานจะเปลี่ยนแปลงอย่างไร?” คำตอบก็ยังไม่ชัดเจนเพียงพอ
แรงจูงใจและการประเมินผล
แน่นอนว่า ผู้ที่ถือวุฒิ อาจได้รับเบี้ยเลี้ยงพิเศษหรือมีโอกาสเลื่อนขั้น แต่ระบบที่จะทำให้ “การได้วุฒิ = ความเชี่ยวชาญสูงขึ้น = สิทธิ์ผูกขาดงานเพิ่มขึ้น = สถานะทางสังคมสูงขึ้น” ยังไม่สมบูรณ์
ดังนั้น ผมจึงเห็นว่าจำเป็นต้องจัดระบบนี้ใหม่ และเผยแพร่เป็น “การศึกษาการดูแลที่มีศักดิ์ศรีแบบญี่ปุ่น”
บทบาทของ “ผู้นำงานดูแล”
การจัดการชั้นหรือยูนิต
การขยายสู่ต่างประเทศและโมเดลการศึกษาญี่ปุ่น
ตัวอย่างเช่น ในการพัฒนาบุคลากรด้านการดูแลในจีน หากจัดการศึกษาในระดับเทียบเท่า ผู้เชี่ยวชาญการดูแล (Well-Kaigo) ก็จะช่วยเชื่อมโยงไปสู่เป้าหมายเชิงปฏิบัติ เช่น การรับมือ BPSD ของผู้ป่วยสมองเสื่อม หรือ การยกเลิกการใช้การจำกัดร่างกาย
และหากสามารถสร้างระบบบทบาทของผู้นำและผู้จัดการเป็นแบบแผน แล้วเผยแพร่ในฐานะ โมเดลการดูแลที่มีศักดิ์ศรีแบบญี่ปุ่น ก็จะช่วยสร้างกลไกการประเมินและสร้างแรงจูงใจแก่บุคลากรในต่างประเทศได้เช่นกัน
ข้อเสนอพื้นที่งานใหม่
หน้าที่นี้ไม่จำเป็นต้องรับผิดชอบการบริหารทั้งหมดแบบผู้อำนวยการสถานดูแล แต่ต้องสามารถจัดการชั้นหรือแผนก ประสานงานกับหลายวิชาชีพ และขับเคลื่อนการดูแลที่มีศักดิ์ศรีอย่างเป็นรูปธรรม
หากมีระบบนี้ จะช่วยเพิ่มความเชี่ยวชาญของ ผู้เชี่ยวชาญการดูแล (Well-Kaigo) และเป็นทางออกต่อปัญหาการขาดแคลนแรงงานและการยกระดับประสิทธิภาพการทำงานในวงการดูแล
แรงงานต่างชาติและระบบคุณวุฒิ
ระบบได้กำหนดว่า ต้องมีประสบการณ์ทำงาน 3 ปีจึงจะสอบได้ และยังมีระบบสอบผ่านบางส่วน แต่ประเด็นสำคัญคือ “เมื่อได้วุฒิแล้ว ชีวิตและอาชีพจะเปลี่ยนไปอย่างไร”
การสามารถแสดงเส้นทางอาชีพอย่างชัดเจนหลังได้วุฒิ ถือเป็นสิ่งสำคัญมากสำหรับการศึกษาด้านการดูแลในระดับนานาชาติ
จากนี้ไป
ก้าวข้ามจาก “สงวนชื่อ” ไปสู่ “สงวนการปฏิบัติงาน”
เช้าวันนี้ ขณะรับลมริมแม่น้ำสุมิดะ ผมยังคงคิดถึง “อนาคตของการดูแล”
👉 หากท่านรู้สึกเห็นพ้อง หรือสนใจในกิจกรรมของเรา โปรดติดต่อเราได้ทุกเมื่อ
↓↓↓English Translation（英語翻訳）
【Well-Kaigo: Dignity Care】 Enhancing the Value of the Work of Certified Care Workers
Introduction
My intention is not to criticize Japan’s qualification system for Certified Care Workers. Rather, I want to raise the value of caregiving itself and share this value abroad as Well-Kaigo: Dignity Care. In particular, I am considering how to expand Japanese-style caregiving education in China, Malaysia, and Thailand.
Title-Protected vs. Practice-Protected Qualifications
In contrast, doctors and nurses hold practice-protected qualifications. If one is not a doctor, one cannot conduct medical diagnosis or treatment. If one is not a nurse, one cannot perform nursing tasks. This is what practice protection means.
In caregiving, however, people without the Certified Care Worker qualification—including initial training graduates, practical training graduates, and even foreign workers—can engage in the same work. This reality makes the “value of the qualification” less visible.
Staffing Requirements and the Certified Care Worker
As a result, the question “What changes after I obtain this qualification?” is not fully answered under the current system.
Challenges of Motivation and Evaluation
Of course, Certified Care Workers may receive allowances or qualification-related raises. Yet, the mechanism of obtaining certification → increasing expertise → gaining exclusive duties → receiving greater social recognition has not yet been fully realized.
I believe organizing and systematizing this, and presenting it as Japanese-style Dignity Care Education, is my mission.
The Role of Care Leaders
Managing floors or units
Overseas Expansion and Japanese Educational Models
For instance, in China’s workforce development, offering training equivalent to Certified Care Worker (Japan) can be directly linked to goals such as responding to BPSD in dementia and eliminating physical restraints.
Furthermore, if we systematize leadership and managerial roles and present them as part of a Japanese-style Dignity Care model, then overseas as well, we can build structures that enhance personnel recognition and motivation.
Proposal for a New Professional Domain
This role would not demand full-scale management responsibilities like a facility director, but would oversee floors or departments, coordinate with multiple professions, and ensure the practical operation of dignity-based care.
By establishing such a system, the expertise of Certified Care Workers would be further strengthened, and this could also contribute to solving challenges such as labor shortages and productivity improvements in the caregiving industry.
Foreign Caregivers and the Certification System
The system allows them to take the exam after three years of practical experience, and partial pass options have been introduced. Yet the crucial question remains: “How will my life and career change once I earn the qualification?”
Providing a clear career design and demonstrating career advancement opportunities after certification is an essential factor in international caregiving education.
From Here, Moving Forward
Moving beyond title protection to clarify areas of practice exclusivity
As I feel the morning breeze along the Sumida River, I continue to reflect on “the future of caregiving.”
👉 If you resonate with this vision or are interested in our activities, please feel free to contact us.
TOC
ウエル・エイジング・アカデミー
一緒に長生き時代の課題解決をビジネスとして作り上げませんか？
お問い合わせ&コメントは以下からお寄せください。
日本ウエルエージング協会会員募集中！
Comments