2025.12.21｜タイ尊厳介護視察団 Day3 レポート
視察最終日となる3日目は、施設見学を行わず、終日ディスカッションの時間としました。これまでの2日間で見てきた日本の介護現場を踏まえ、「感じたことを言葉にし、考えを深め、共有する」ことを目的とした一日です。視察は“見る”だけで終わらせず、“考え、持ち帰る”ことで初めて意味を持つ。その集大成となる時間でした。
この日の前半、私から提供したテーマは、視察で確認したユニットケアの考え方、認知症の種類と特徴、そして実際の事例です。日本のユニットケアは、制度や建物の形だけではなく、「一人ひとりの生活をどう守るか」という思想に支えられています。認知症についても、単に病名を知るのではなく、「その人に今、何が起きているのか」「なぜその行動が出ているのか」を事例から読み解く視点を共有しました。
その後は、参加者から多くの質問が寄せられ、議論は自然と広く、そして深く展開していきました。特に大きなテーマとなったのが、日本とタイにる身体拘束の現状の違いです。制度、法律、家族観、宗教観、医療と介護の関係性など、社会的背景の違いが、現場の判断や選択にどのような影響を与えているのか。共通点は何か、そして相違点はどこにあるのか。単純な善悪では語れない、非常に本質的な対話が続きました。
また、「尊厳ある介護とは何か」という問いは、この日を通して何度も立ち返るテーマとなりました。尊厳は理念やスローガンではなく、日々の具体的な関わりの中に現れます。その象徴的な話題として、イスやテーブル、車椅子の選び方とその効能についても議論が広がりました。高さ、素材、重さ、安定感。こうした一見些細に見える要素が、高齢者の安心感や自立度、行動そのものを大きく左右することを、参加者は改めて実感した様子でした。
ディスカッションの最後には、参加者一人ひとりから、この3日間を通して感じたこと、学んだこと、そして今後自国で実践していきたいことについてメッセージをいただきました。その言葉には、単なる視察を超えた「覚悟」や「責任感」がにじんでおり、尊厳介護が国境を越えて共有されつつあることを強く感じました。
締めくくりとして、尊厳介護視察講座終了証書を、一般社団法人 日本ウエルエージング協会より参加者全員に発行しました。この証書はゴールではなく、新たなスタートです。ここから、それぞれの国、それぞれの現場で、尊厳ある介護が実践され、育っていくことを心から願っています。
↓↓↓การแปลภาษาไทย（タイ語翻訳）
2025.12.21 ｜คณะศึกษาดูงานการดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo จากประเทศไทย Day 3
วันที่สามซึ่งเป็นวันสุดท้ายของการศึกษาดูงาน เราไม่ได้เยี่ยมชมสถานดูแลใด ๆ แต่ใช้เวลาตลอดทั้งวันไปกับการสนทนาและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างเข้มข้น จุดมุ่งหมายของวันนี้คือการนำสิ่งที่ได้เห็น ได้รู้สึก และได้เรียนรู้จากสองวันที่ผ่านมา มาคิด ทบทวน และถ่ายทอดออกมาเป็นความเข้าใจของแต่ละคน การศึกษาดูงานจะมีความหมายอย่างแท้จริงก็ต่อเมื่อไม่จบลงแค่การ “ดู” แต่ต้องนำไปสู่การ “คิดและนำกลับไปใช้” และวันนี้คือบทสรุปของกระบวนการนั้น
ในช่วงแรกของวัน ดิฉันได้แบ่งปันประเด็นสำคัญจากการศึกษาดูงาน ได้แก่ แนวคิดของการดูแลแบบยูนิต (Unit Care) ลักษณะและประเภทของภาวะสมองเสื่อม รวมถึงกรณีตัวอย่างจากการปฏิบัติจริง การดูแลแบบยูนิตในประเทศญี่ปุ่นไม่ใช่เพียงเรื่องของระบบหรือรูปแบบอาคาร แต่ตั้งอยู่บนแนวคิดพื้นฐานว่า “จะปกป้องและรักษาชีวิตประจำวันของแต่ละคนอย่างไร” สำหรับภาวะสมองเสื่อม เราไม่ได้มองเพียงชื่อโรค แต่พยายามทำความเข้าใจว่า “ขณะนี้เกิดอะไรขึ้นกับบุคคลนั้น” และ “เหตุใดพฤติกรรมเช่นนั้นจึงเกิดขึ้น” ผ่านการวิเคราะห์กรณีศึกษา
หลังจากนั้น ผู้เข้าร่วมได้ตั้งคำถามจำนวนมาก ทำให้การสนทนาขยายออกไปอย่างกว้างขวางและลึกซึ้ง ประเด็นที่ได้รับความสนใจเป็นพิเศษคือ ความแตกต่างของสถานการณ์การใช้การจำกัดอิสรภาพทางร่างกาย (การผูกมัดร่างกาย) ระหว่างญี่ปุ่นและประเทศไทย เราได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับพื้นฐานทางสังคม ระบบกฎหมาย ค่านิยมของครอบครัว ศาสนา รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างการแพทย์และการดูแล ว่าสิ่งเหล่านี้ส่งผลต่อการตัดสินใจในภาคปฏิบัติอย่างไร อะไรคือจุดร่วม และอะไรคือความแตกต่าง การสนทนานี้ไม่สามารถตัดสินได้ด้วยกรอบของถูกหรือผิด แต่เป็นการแลกเปลี่ยนที่แตะถึงแก่นแท้ของการดูแล
คำถามว่า “การดูแลที่มีศักดิ์ศรีคืออะไร” ปรากฏขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าตลอดทั้งวัน เราได้ยืนยันร่วมกันว่า ศักดิ์ศรีไม่ใช่คำขวัญหรือแนวคิดเชิงนามธรรม แต่ปรากฏอยู่ในการกระทำเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน ตัวอย่างที่ชัดเจนคือการพูดคุยเกี่ยวกับ การเลือกใช้เก้าอี้ โต๊ะ และรถเข็น รวมถึงผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น ความสูง วัสดุ น้ำหนัก และความมั่นคงของอุปกรณ์เหล่านี้ ล้วนส่งผลต่อความรู้สึกปลอดภัย ระดับความเป็นอิสระ และพฤติกรรมของผู้สูงอายุอย่างมาก ซึ่งผู้เข้าร่วมต่างรับรู้ได้อย่างชัดเจนจากการแลกเปลี่ยนครั้งนี้
ในช่วงท้ายของการสนทนา ผู้เข้าร่วมแต่ละคนได้ถ่ายทอดความรู้สึก สิ่งที่ได้เรียนรู้ และสิ่งที่ต้องการนำไปปฏิบัติในประเทศของตนเอง คำพูดเหล่านั้นสะท้อนให้เห็นถึงความตั้งใจจริง ความรับผิดชอบ และการตระหนักว่า “การดูแลที่มีศักดิ์ศรี” ไม่ใช่เรื่องของประเทศใดประเทศหนึ่ง แต่เป็นคุณค่าที่สามารถแบ่งปันข้ามพรมแดนได้
ในช่วงสุดท้าย เราได้มอบ ประกาศนียบัตรการสำเร็จหลักสูตรศึกษาดูงานการดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo โดยออกโดยสมาคมญี่ปุ่นเพื่อการเวิลเอลเอจจิ้ง (Japan Well-Aging Association) ให้แก่ผู้เข้าร่วมทุกคน ประกาศนียบัตรนี้ไม่ใช่จุดสิ้นสุด แต่เป็นจุดเริ่มต้นใหม่ จากนี้ไป เราหวังเป็นอย่างยิ่งว่า การดูแลที่มีศักดิ์ศรีจะถูกนำไปปฏิบัติ เติบโต และหยั่งรากในแต่ละประเทศและแต่ละพื้นที่ต่อไป
インタビュー動画をご視聴ください。
กรุณารับชมวิดีโอสัมภาษณ์
↓↓↓
ข้อความจากการสัมภาษณ์
【尊厳介護｜การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】Management Workshop – Interview
■ นางสาว ภคนันท์ ขลิบทอง
（Business Strategy / โรงพยาบาล Living Care）
การศึกษาดูงานครั้งนี้ทำให้เห็นภาพรวมของระบบบ้านพักผู้สูงอายุในประเทศญี่ปุ่นอย่างชัดเจน
ทั้งในด้านโครงสร้าง รูปแบบสถานบริการ และการบริหารจัดการภายใน
แม้บริบทด้านนโยบายและระบบของประเทศไทยจะแตกต่างจากญี่ปุ่น
แต่แนวคิด Kaigo ของญี่ปุ่นสามารถนำมาประยุกต์และออกแบบเป็นโมเดล
ที่เหมาะสมกับบริบทและข้อจำกัดของประเทศไทยได้อย่างเป็นรูปธรรม
■ MS. PAKANAN KHLIBTHONG（パカナン・クリップトーン）
（ビジネス・ストラテジー／Living Care病院）
今回の視察を通じて、日本における高齢者施設の仕組みを、構造・施設形態・運営管理の面から総合的に理解することができました。
タイと日本では制度や政策の背景が異なりますが、日本の介護（Kaigo）の考え方は、タイの文脈に合わせて十分に応用可能だと感じています。
今後は、日本で学んだ理念を取り入れながら、タイに適した独自のモデルとして形にしていきたいと思います。
■ นาย วิรัตต์ วิรัชศิล
（ผู้บริหารศูนย์ดูแลผู้สูงอายุและ Wellness Resort）
สิ่งที่ประทับใจและได้เรียนรู้มากที่สุดคือการมองศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ
ไม่ใช่เพียงสถานที่ให้บริการ แต่เป็นส่วนหนึ่งของการแก้ไขปัญหาสังคมและชุมชน
ที่ผ่านมาอาจให้ความสำคัญกับอาคาร สถานที่ และระบบมากเกินไป
แต่สุดท้ายสิ่งสำคัญที่สุดคือการดูแล “คน” และการเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
ซึ่งจะเป็นรากฐานในการวางแผนและกำหนดทิศทางของศูนย์ดูแลในอนาคต
■MR. VIRATT VIRAJSILP（ウィラット・ウィラチャシン）
（高齢者ケアセンター／ウェルネスリゾート運営）
最も印象に残ったのは、高齢者ケアセンターを単なる施設としてではなく、地域や社会課題の解決の一部として捉えている点です。
これまで私たちは、建物や設備、システムに力を入れがちでしたが、最終的に重要なのは「人をどうケアするか」、そして人間の尊厳をどう守るかだと再認識しました。
この視点は、今後のセンター運営や計画の根幹になると感じています。
■ นางสาว อรยา พรวิจิตร
（พยาบาล ICU / โรงพยาบาล Living Care）
การดูแลผู้สูงอายุในญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับศักดิ์ศรีของผู้สูงอายุเป็นอันดับแรก
ทำให้เกิดการทบทวนบทบาทของตนเองในฐานะพยาบาล ICU
ซึ่งในหลายครั้งมุ่งเน้นเรื่องความปลอดภัยและการรักษาชีวิตเป็นหลัก
จนบางครั้งอาจหลงลืมความรู้สึก ความต้องการ และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของผู้สูงอายุ
ตั้งใจจะนำแนวคิดนี้ไปปรับใช้ในการดูแลผู้สูงอายุในประเทศไทยต่อไป
■MS. ORAYA PORNWIJIT（オラヤー・ポーンウィジット）
（ICU看護師／Living Care病院）
日本の高齢者介護では、常に高齢者の尊厳が最優先されていることに強い感銘を受けました。
私はこれまでICU看護師として、命と安全を守ることを第一にしてきましたが、その中で無意識のうちに、人としての尊厳を十分に考えられていなかった場面もあったと気づかされました。
今回学んだ考え方を、タイにおける高齢者看護の現場にぜひ生かしていきたいと思います。
■ นาย รัชชานนท์ เสือสิงห์
（IT Support Officer / โรงพยาบาล Living Care）
ประทับใจการนำเทคโนโลยีมาใช้สนับสนุนการดูแลผู้สูงอายุของญี่ปุ่น
ซึ่งช่วยลดภาระงานของบุคลากรและเพิ่มประสิทธิภาพในการดูแล
โดยเฉพาะการใช้เซนเซอร์ตรวจจับกลิ่นและพฤติกรรมการขับถ่าย
ที่ช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถดูแลผู้สูงอายุได้อย่างเหมาะสมและทันท่วงที
แนวคิดนี้สามารถนำไปพัฒนาระบบการดูแลในสถานพยาบาลของประเทศไทยได้
■ MR. RATCHANON SUASING（ラッチャノン・スアシング）
（ITサポートオフィサー／Living Care病院）
日本の介護現場で、テクノロジーを活用してケアの質を高め、同時に職員の負担を軽減している点に大きな関心を持ちました。
特に、においや排泄を感知するセンサーの活用は、ケアのタイミングを適切に判断できる有効な仕組みだと感じました。
これらの技術は、タイの医療・介護施設にも十分導入できる可能性があると考えています。
■ นางสาว เกศรินทร์ หลักคำ
（ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ / โรงพยาบาล Living Care）
แนวคิดเรื่องการเคารพศักดิ์ศรีของผู้สูงอายุเป็นสิ่งที่สร้างความประทับใจอย่างมาก
ทำให้เปลี่ยนมุมมองจากการดูแลแบบประคับประคองหรือดูแลเหมือนเด็ก
เป็นการยกย่องคุณค่าและประสบการณ์ชีวิตของผู้สูงอายุ
เพื่อให้ท่านยังคงมีความภาคภูมิใจและมีกำลังใจในการใช้ชีวิต
จนถึงวาระสุดท้ายอย่างมีความหมายและความสุข
■ MS. KESARIN LAKKHAM（ゲーサリン・ラッカム）
（副事務局長／Living Care病院）
高齢者の尊厳を深く尊重するという考え方は、これまで私たちが十分に意識してこなかった視点でした。
高齢者を「支援される存在」や「子どものように守る存在」として見るのではなく、人生を歩んできた一人の人間として敬意を払うことの大切さを学びました。
高齢者が誇りと希望を持ち、人生の最期まで自分らしく生きられる環境をつくることが重要だと感じています。
■ นาง ปภิภากร สุวรรณกาศ
（ที่ปรึกษาฝ่ายอำนวยการ）
องค์ความรู้ที่ได้รับจากการศึกษาดูงานสามารถนำไปปรับใช้
ให้สอดคล้องกับกฎหมายและนโยบายของกระทรวงสาธารณสุขของไทย
โดยเฉพาะการพัฒนา Nursing Home และ Wellness
ให้มีจุดเด่นด้านการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อม
ซึ่งจะช่วยยกระดับคุณภาพการดูแลผู้สูงอายุในประเทศไทย
■ MRS. PHAPHIPARGORN SUWANNAGAS（パピパーゴーン・スワンナガート）
（経営顧問）
今回の視察で得た知見は、タイの保健省の法律や制度に合わせて十分に応用できるものだと感じました。
特に、認知症高齢者のケアを強みとしたナーシングホームやウェルネス施設の在り方は、今後のタイにおける高齢者ケアの質を高める重要な要素になると思います。
■ นาง ศิริลักษณ์ จิตต์ระเบียบ
（ที่ปรึกษา）
ประทับใจการสร้างความเชื่อมโยงระหว่างวัยในระบบการดูแลผู้สูงอายุของญี่ปุ่น
การดึงคนรุ่นใหม่หรือผู้ที่เคยหลุดออกจากสังคม
ให้กลับมามีบทบาทในฐานะผู้ดูแลอย่างภาคภูมิใจ
ช่วยสร้างคุณค่าให้ทั้งผู้สูงอายุและผู้ดูแล
ทำให้บ้านปลายชีวิตเป็นพื้นที่แห่งความอบอุ่นและความหมาย
■ MRS. SIRILUCK JITTRABIAB（シリラック・ジットラビアブ）
（顧問）
日本の介護現場で印象的だったのは、世代間のつながりが自然に生まれている点です。
若い世代や、一度社会から離れた人たちが介護の担い手として関わり、誇りを持って働いている姿がとても印象的でした。
高齢者にとっても、ケアをする側にとっても、「人生の終盤を過ごす家」が温かい場所になっていると感じました。
■ นาง วรางคณะ พรเกาะ
（ฝ่ายพัฒนาการศึกษาองค์กร）
การดูงานครั้งนี้ตอกย้ำว่าศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
ต้องเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาบุคลากรด้านการดูแลผู้สูงอายุ
ตั้งใจจะนำแนวคิดนี้ไปบรรจุในหลักสูตรการฝึกอบรมและการศึกษา
เพื่อสร้างผู้บริหารและบุคลากรที่เข้าใจคุณค่าของผู้สูงอายุอย่างแท้จริง
และสามารถถ่ายทอดแนวคิดนี้สู่การปฏิบัติในองค์กรได้
■ MRS. WARANGKANA PORNKO（ワランカナー・ポーンゴー）
（人材育成・教育担当）
今回の視察を通じて、人間の尊厳を守ることが、介護人材育成の最も重要な基盤であると確信しました。
この考え方を、今後の教育プログラムや研修カリキュラムに組み込み、
高齢者の価値を正しく理解できる管理者・スタッフを育てていきたいと考えています。
■ นาย พันธุ์สิทธิ์ ขลิบทอง
（กรรมการผู้จัดการ / โรงพยาบาล Living Care）
การศึกษาดูงานครั้งนี้เป็นโอกาสสำคัญในการเรียนรู้ร่วมกัน
ทั้งในระดับผู้บริหาร ที่ปรึกษา และบุคลากร
เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองและองค์ความรู้ด้านการดูแลผู้สูงอายุ
และนำไปปรับใช้ในการพัฒนาโครงการ Living Home และ Wellness
ให้ตอบโจทย์สังคมผู้สูงอายุในประเทศไทยในอนาคต
■ MR. PANSITH KHLIBTHONG（パンシット・クリップトーン）
（代表取締役／Living Care病院）
今回の視察は、経営層・顧問・現場スタッフが一体となって学ぶ貴重な機会でした。
日本で得た知見を共有し、今後立ち上げ予定のLiving Homeやウェルネス事業に反映させていきたいと考えています。
タイの高齢社会に対応するための、大きな一歩になりました。
■ นาย พรชัย ยงวัฒนสุนทร
（ผู้ประสานงานความร่วมมือไทย–ญี่ปุ่น）
การดูงานครั้งนี้ช่วยเปิดมุมมองใหม่ต่อธุรกิจสังคมผู้สูงอายุ
ซึ่งไม่ใช่เพียงธุรกิจปลายชีวิต แต่เป็นโอกาสสำคัญในอนาคต
ญี่ปุ่นแสดงให้เห็นว่าการดูแลผู้สูงอายุสามารถสร้างความสุข
ให้ทั้งผู้รับบริการและผู้ให้บริการ
และเป็นโมเดลที่ประเทศไทยสามารถนำไปปรับใช้และต่อยอดได้
■ MR. PORNCHAI YONGWATTANASOONTORN（ポーンチャイ・ヨンワッタナスントン）
（日泰連携コーディネーター）
高齢者ケア事業は「人生の終わりのビジネス」ではなく、これから大きく成長する分野だと改めて感じました。
日本では、高齢者をケアすることで、利用者もスタッフも幸せになっている姿が印象的でした。
この好循環を、ぜひタイでも実現できるモデルとして広げていきたいと思います。
■ Rikyu Ogawa
（Well Aging Japan Association）
สิ่งที่มีคุณค่ามากที่สุดไม่ใช่เพียงการเยี่ยมชมสถานที่
แต่คือการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างลึกซึ้งระหว่างผู้คน
โดยเฉพาะช่วงเวลาที่ผู้เข้าร่วมและผู้สูงอายุได้ร้องเพลงร่วมกัน
ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า “การดูแลผู้สูงอายุสามารถเชื่อมโยงหัวใจของผู้คน
และสร้างสันติภาพเล็กๆ ให้กับโลกได้”
■ 小川 利久
（一般社団法人 日本ウエルエージング協会）
今回の視察で最も価値があったのは、施設を見ること以上に、人と人との深い対話が生まれたことです。
特に、高齢者と視察団の皆さんが一緒に歌を歌った時間は、言葉や国境を越えて心が通じ合う瞬間でした。
介護は、人をつなぎ、小さな平和を世界につくる力を持っている──そのことを実感した時間でした。
