【尊厳Well-Kaigo｜多言語ブログ】介護の呼吸OSの音声調査、はじまります。｜The Breathing OS of Care Begins

■ 冬の朝、隅田川から始まる問い
おはようございます。利久です。
1月7日、冷たい雨が一時的に降り、場所によっては雪も混じる寒い朝でした。日本は自然災害と常に向き合う国です。各地で影響を受けた方々に、心よりお見舞い申し上げます。こうした朝こそ、まずは呼吸を整え、自分の内側に静かに戻る時間を大切にしたいと思います。

■ 「介護の呼吸OS研究会」を立ち上げた理由
私はこのたび、「介護の呼吸OS研究会」を立ち上げました。その取り組みの一つとして、呼吸と日常をテーマにした「音声による呼吸調査」を始めます。
なぜ音声なのか。それは、呼吸が言葉の“前”にあるものだからです。

■ 呼吸は“意識する”ことで戻ってくる
私たちは毎日、当たり前のように呼吸をしています。しかし、あまりにも当たり前すぎて、意識を向けることはほとんどありません。
「今、あなたの呼吸はどうですか？」
この問いを投げかけられたとき、多くの方は一瞬立ち止まり、考えます。考えることで、はじめて自分の呼吸に戻る。その“戻る感覚”こそが、今回の調査で大切にしたいポイントです。

■ 呼吸は介護の“OS（基盤）”である
私の仮説は明確です。介護における呼吸は、OS（オペレーションシステム）であるということ。
どれほど優れた知識や技術があっても、呼吸が乱れた状態では、人との関係性はうまく噛み合いません。この考え方は、私一人のものではありません。
約1250年前の僧である空海は、「言葉の前に呼吸がある」と説きました。また、近代ではニコラ・テスラが、世界は周波数と波動で成り立っていると語っています。宗教や思想、科学の分野を越えて、呼吸は常に中心にあり続けてきました。

■ なぜ“音声調査”なのか
今回の調査は、テキスト回答ではなく、音声で行います。LINEやメッセンジャーのマイク機能を使い、質問に声で答えていただく形式です。
テキスト調査では、「よくある」「時々ある」「ない」といった頻度や強度を測ることができます。一方、音声には、言葉の内容だけでなく、息遣い、間、リズムが自然に含まれます。そこにこそ、呼吸の状態が表れます。

■ マーケティング調査の経験から
かつて私は、マーケティングの現場でグループインタビューを行っていました。そこでは「正解」よりも、「どう感じたか」「何に引っかかったか」が重要でした。他者の声を聞くことで、自分の内面に初めて気づく瞬間が生まれます。
今回の音声調査は、その手法を“今の時代に合わせて”再構成したものでもあります。

■ 7問・約3分の小さな問いかけ
設問は7つ。回答時間はおよそ3分です。
重要なのは、上手に話すことでも、正しく答えることでもありません。呼吸を意識し、立ち止まり、言葉になる前の感覚に触れてもらうこと。そのプロセス自体に意味があります。

■ 評価しない、正さない、まず戻る
集まった音声を、私はすぐに分析したり評価したりしません。
まず「自分はどう感じたか」「自分の呼吸はどう変わったか」を、静かに受け止めます。呼吸に戻り、そこから何を手放せるのか、どこに立ち戻るのかを確かめたいのです。

■ 日常へ戻るための呼吸
介護の現場、人と向き合う瞬間、オンライン会議、そしてこうして一方的に話すラジオの時間。
そのすべてで、「今、自分はどんな呼吸をしているだろう」と戻れる場所があるかどうか。
ゆっくり3秒吸い、6秒吐く。
一度吐いて、微笑んでみる。
それだけで、空気や相手の表情、自分の内側が変わることがあります。

■ これから、これから見えてくるもの
この取り組みは、まだ始まったばかりです。どんな結果が出るのか、正直なところ分かりません。
ただ一つ言えるのは、結果よりも、私自身が何を感じ取れるかを大切にして進めていく、ということです。朝ライブ、夜ライブ、そして日々の実践の中で、この「介護の呼吸OS」を丁寧に確かめていきたいと思います。

これからも、どうぞお付き合いください。
今日も、良い一日をお過ごしください。

ご質問は本サイトの「お問い合わせ欄」からお気軽にお寄せください。

【Dignity Well-Kaigo | Multilingual Blog】

The Care Breathing OS Audio Survey Begins
■ A Question That Begins on a Winter Morning by the Sumida River
Good morning. This is Rikyu.
On January 7, it was a cold morning, with brief rainfall and even snow in some areas. Japan is a country that continually faces natural disasters, and I would like to express my heartfelt sympathy to everyone affected across the regions. On mornings like this, I feel it is especially important to first steady our breathing and quietly return to ourselves.

■ Why I Launched the “Care Breathing OS Research Group”
I have recently launched the Care Breathing OS Research Group. As one of its initiatives, I am beginning an audio-based breathing survey that focuses on breathing in everyday life.
Why audio? Because breathing exists before words.

■ Breathing Returns When We Become Aware of It
We breathe every day, as a matter of course. Yet because it is so natural, we rarely direct our attention to it.
“How is your breathing right now?”
When asked this question, many people pause for a moment and think. Through that pause, they return—perhaps for the first time—to their own breathing. This sense of returning is the key point I value most in this survey.

■ Breathing Is the “OS (Foundation)” of Care
My hypothesis is clear: breathing in caregiving is an OS—an operating system.
No matter how advanced one’s knowledge or skills may be, when breathing is disturbed, relationships with others do not function smoothly. This idea is not mine alone.
About 1,250 years ago, the monk Kūkai taught that “breathing exists before words.” In more modern times, Nikola Tesla spoke of the world as being composed of frequency and vibration. Across religion, philosophy, and science, breathing has always remained at the center.

■ Why an “Audio Survey”?
This survey is conducted not through text responses, but through voice recordings. Participants answer questions by speaking into the microphone function of LINE or messenger apps.
Text surveys can measure frequency or intensity—“often,” “sometimes,” “not at all.” Audio, however, naturally carries more: breath, pauses, rhythm. It is there that the state of breathing truly appears.

■ Drawing on My Experience in Marketing Research
In the past, I conducted group interviews in the field of marketing research. What mattered there was not the “correct answer,” but how people felt and what caught their attention. Listening to others often brought moments of first realizing one’s own inner feelings.
This audio survey is a reconstruction of that method, adapted to the present era.

■ Seven Questions, About Three Minutes
There are seven questions. The total response time is about three minutes.
What matters is not speaking well, nor answering correctly. What matters is becoming aware of one’s breathing, pausing, and touching sensations that exist before words. The process itself holds meaning.

■ Do Not Evaluate, Do Not Correct—First, Return
I do not immediately analyze or evaluate the collected audio.
First, I quietly receive what I feel and how my own breathing changes. I want to return to breathing and see what can be let go, and where I am able to stand again.

■ Breathing as a Way Back to Everyday Life
In caregiving settings, in moments of facing another person, in online meetings, and even in these one-way radio talks—
Is there a place we can return to by asking, “How am I breathing right now?”
Slowly inhale for three seconds. Slowly exhale for six.
Exhale once more, and gently smile.
Even this can change the air, the other person’s expression, and what is happening inside yourself.

■ What Will Come Into View From Here
This initiative has only just begun. To be honest, I do not yet know what results will emerge.
What I do know is this: rather than the results themselves, I will move forward by valuing what I am able to feel and receive. Through morning lives, evening lives, and daily practice, I want to carefully confirm and explore this “Care Breathing OS.”

Please continue walking alongside me.
I wish you a good day today as well.

For any questions, please feel free to contact us through the “Inquiry” section on this website.

【尊严 Well-Kaigo｜多语言博客】

介护的呼吸OS音频调研，正式启动
■ 从冬日清晨的隅田川开始的提问
大家早安，我是利久。
1月7日的清晨，天气寒冷，短暂地下起了冷雨，部分地区还夹杂着雪。日本是一个始终与自然灾害相伴的国家，在此向各地受到影响的人们致以诚挚的慰问。正是在这样的清晨，我更深切地感到：首先要调整呼吸，安静地回到自己的内在，这是非常重要的时刻。

■ 为什么成立「介护的呼吸OS研究会」
这一次，我正式成立了「介护的呼吸OS研究会」。作为其中的一项实践，我将启动一个以呼吸与日常生活为主题的「音频式呼吸调研」。
为什么选择音频？因为呼吸，存在于语言之前。

■ 当我们“意识到”呼吸时，便能回到自己
我们每天都在呼吸，这本是再自然不过的事情。也正因为如此，我们几乎不会刻意去关注它。
“现在，你的呼吸状态如何？”
当被问到这个问题时，很多人会短暂地停下来思考。正是在这个停顿之中，人们第一次回到了自己的呼吸。这种“回到当下、回到自己”的感觉，正是这次调研最想珍视的核心。

■ 呼吸，是介护的“OS（基础系统）”
我的假设非常清晰：在介护中，呼吸本身就是OS——操作系统、基础系统。
无论拥有多么丰富的知识或高超的技术，如果呼吸是紊乱的，人际关系也很难真正顺畅地运作。这一观点并非只属于我个人。
大约1250年前的僧人空海曾说过：“语言之前，先有呼吸。”而在近代，尼古拉·特斯拉也曾指出，世界是由频率与波动构成的。无论是宗教、思想，还是科学领域，呼吸始终处在核心位置。

■ 为什么是“音频调研”
本次调研并非采用文字填写，而是通过语音来完成。参与者将使用 LINE 或即时通讯软件中的麦克风功能，以声音来回答问题。
文字调研可以统计“经常有”“有时有”“没有”等频率或强度；而语音中，则自然包含了呼吸、停顿、节奏。这些，正是呼吸状态最真实的体现。

■ 来自市场调研经验的启发
过去，我曾在市场调研领域进行过小组访谈。那时，比起“正确答案”，“真实感受”和“内心被触动的地方”更为重要。通过倾听他人的声音，人们往往第一次意识到自己内在的感受。
这次的音频调研，正是将那种方法，以符合当下时代的形式重新构建的一次尝试。

■ 七个问题，约三分钟的小提问
调研共设七个问题，回答时间约为三分钟。
重要的并不是说得是否流畅，答案是否正确，而是在过程中觉察呼吸、停下来，触碰那些尚未化为语言的感受。本身，这个过程就具有意义。

■ 不评判、不纠正，先回到呼吸
对于收集到的语音，我不会立刻进行分析或评价。
我会先安静地接纳：我听到了什么？我的呼吸发生了怎样的变化？回到呼吸之中，看看自己能够放下什么，又能回到哪里。

■ 回到日常的呼吸
在照护现场、与人面对面的时刻、在线会议中，甚至是在这样单向讲话的广播时间里——
我们是否拥有一个可以随时回到的地方，问自己一句：“此刻，我的呼吸是怎样的？”
慢慢吸气3秒，再慢慢呼气6秒。
再轻轻呼出一口气，露出一个微笑。
仅此而已，空气、对方的表情、以及你内在的状态，或许都会悄然发生变化。

■ 从这里开始，将逐渐看见的东西
这项尝试才刚刚开始。坦白说，我也还不知道会得出怎样的结果。
但我可以确定的是：比起结果本身，我更珍惜自己在这个过程中能够感受到什么、接收到什么。我希望通过清晨直播、夜间直播，以及日常实践，细致而诚恳地去确认和探索这个「介护的呼吸OS」。

今后，也请继续与我同行。
祝你今天也能度过美好的一天。

如有任何疑问，欢迎通过本网站的「联系我们」栏目随时咨询。

【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo｜บล็อกหลายภาษา】

การสำรวจเสียง “Breathing OS ของการดูแล” เริ่มต้นแล้ว
■ คำถามที่เริ่มต้นในเช้าวันฤดูหนาวริมแม่น้ำสุมิดะ
สวัสดีตอนเช้าครับ ผมริคิว
เช้าวันที่ 7 มกราคม อากาศหนาวเย็น มีฝนตกช่วงสั้น ๆ และบางพื้นที่มีหิมะปะปน ญี่ปุ่นเป็นประเทศที่ต้องเผชิญกับภัยธรรมชาติอยู่เสมอ ผมขอแสดงความห่วงใยและส่งกำลังใจไปยังทุกท่านที่ได้รับผลกระทบ ในเช้าเช่นนี้ ผมรู้สึกว่ายิ่งจำเป็นต้องเริ่มจากการปรับลมหายใจให้สงบ และค่อย ๆ กลับมาอยู่กับตัวเองอย่างเงียบงัน

■ เหตุผลที่ก่อตั้ง “กลุ่มวิจัย Breathing OS ของการดูแล”
ครั้งนี้ผมได้ก่อตั้ง “กลุ่มวิจัย Breathing OS ของการดูแล” ขึ้นมา หนึ่งในกิจกรรมสำคัญคือการเริ่มต้น การสำรวจลมหายใจด้วยเสียง ที่มุ่งเน้นความสัมพันธ์ระหว่างลมหายใจกับชีวิตประจำวัน
เหตุใดจึงเป็นเสียง? เพราะลมหายใจมีอยู่ ก่อน ภาษา

■ เมื่อเรา “ตระหนักรู้” ถึงลมหายใจ เราจะกลับมาหาตัวเองได้
เราหายใจทุกวันเป็นเรื่องปกติ ทว่าความปกตินี้เองทำให้เราแทบไม่เคยใส่ใจ
“ตอนนี้ ลมหายใจของคุณเป็นอย่างไร?”
เมื่อถูกถามเช่นนี้ หลายคนจะหยุดคิดชั่วขณะ และในช่วงหยุดนั้นเอง พวกเขาได้กลับมาหาลมหายใจของตนเป็นครั้งแรก ความรู้สึกของการ “กลับมา” นี้ คือหัวใจสำคัญของการสำรวจครั้งนี้

■ ลมหายใจคือ “OS (รากฐาน)” ของการดูแล
สมมติฐานของผมชัดเจนมาก: ลมหายใจในการดูแล คือ OS หรือระบบปฏิบัติการพื้นฐาน
ไม่ว่าความรู้หรือทักษะจะยอดเยี่ยมเพียงใด หากลมหายใจแปรปรวน ความสัมพันธ์กับผู้อื่นก็ยากจะดำเนินไปอย่างราบรื่น แนวคิดนี้ไม่ได้เป็นของผมเพียงคนเดียว
เมื่อราว 1,250 ปีก่อน พระคูไคกล่าวว่า “ก่อนจะมีคำพูด ต้องมีลมหายใจ” และในยุคสมัยใหม่ นิโคลา เทสลา กล่าวถึงโลกว่าเกิดจากความถี่และการสั่นสะเทือน ไม่ว่าจะเป็นศาสนา ปรัชญา หรือวิทยาศาสตร์ ลมหายใจล้วนอยู่ ณ ศูนย์กลางเสมอมา

■ ทำไมจึงเป็น “การสำรวจด้วยเสียง”
การสำรวจครั้งนี้ไม่ได้ใช้การตอบเป็นตัวอักษร แต่ใช้ เสียง ผู้เข้าร่วมจะตอบคำถามด้วยการพูด ผ่านฟังก์ชันไมโครโฟนใน LINE หรือแอปแชตต่าง ๆ
แบบสอบถามตัวอักษรสามารถวัดความถี่หรือระดับได้ เช่น “บ่อย” “บางครั้ง” “ไม่เคย” แต่เสียงนั้นบรรจุสิ่งที่มากกว่า—ลมหายใจ ช่วงหยุด จังหวะ—ซึ่งสะท้อนสภาพของลมหายใจได้อย่างแท้จริง

■ แรงบันดาลใจจากประสบการณ์วิจัยการตลาด
ในอดีต ผมเคยทำการสัมภาษณ์กลุ่มในงานวิจัยการตลาด สิ่งสำคัญไม่ใช่ “คำตอบที่ถูกต้อง” แต่คือ “ความรู้สึก” และ “จุดที่ใจสะดุด” การฟังเสียงของผู้อื่นมักทำให้ผู้คนตระหนักถึงความรู้สึกภายในของตนเป็นครั้งแรก
การสำรวจด้วยเสียงครั้งนี้ คือการนำวิธีการนั้นมาปรับใหม่ให้ สอดคล้องกับยุคปัจจุบัน

■ 7 คำถาม ใช้เวลาประมาณ 3 นาที
มีคำถามทั้งหมด 7 ข้อ ใช้เวลาตอบราว 3 นาที
สิ่งสำคัญไม่ใช่การพูดให้เก่ง หรือการตอบให้ถูกต้อง แต่คือการตระหนักถึงลมหายใจ การหยุด และการสัมผัสความรู้สึกก่อนจะกลายเป็นคำพูด กระบวนการนี้เองที่มีความหมาย

■ ไม่ตัดสิน ไม่แก้ไข—กลับมาที่ลมหายใจก่อน
ผมจะไม่รีบวิเคราะห์หรือประเมินเสียงที่ได้รับ
ผมจะรับฟังอย่างสงบว่า ผมรู้สึกอย่างไร และลมหายใจของผมเปลี่ยนไปอย่างไร กลับมาที่ลมหายใจ เพื่อดูว่าอะไรที่วางลงได้ และเราสามารถกลับไปยืนอยู่ตรงไหนได้บ้าง

■ ลมหายใจเพื่อกลับสู่ชีวิตประจำวัน
ในสถานที่ดูแล ในช่วงเวลาที่เผชิญหน้ากับผู้อื่น ในการประชุมออนไลน์ และแม้แต่ช่วงเวลาที่ผมพูดฝ่ายเดียวผ่านวิทยุ—
เรามีที่ให้กลับไปถามตัวเองหรือไม่ว่า “ตอนนี้ ฉันกำลังหายใจอย่างไร?”
ค่อย ๆ สูดหายใจเข้า 3 วินาที แล้วผ่อนลมหายใจออก 6 วินาที
ผ่อนออกอีกครั้ง พร้อมรอยยิ้มอ่อน ๆ
เพียงเท่านี้ อากาศ สีหน้าของอีกฝ่าย และสภาวะภายในของคุณ อาจเปลี่ยนไปอย่างเงียบงัน

■ จากนี้ไป สิ่งที่จะค่อย ๆ ปรากฏ
การริเริ่มนี้เพิ่งเริ่มต้นขึ้น ตรงไปตรงมาแล้ว ผมยังไม่รู้ว่าจะได้ผลลัพธ์เช่นไร
แต่สิ่งหนึ่งที่ผมมั่นใจ คือ ผมจะเดินหน้าต่อโดยให้ความสำคัญกับสิ่งที่ ผมรับรู้และรู้สึกได้ มากกว่าผลลัพธ์ ผ่านไลฟ์ยามเช้า ไลฟ์ยามค่ำ และการปฏิบัติในชีวิตประจำวัน ผมอยากตรวจสอบและสำรวจ “Breathing OS ของการดูแล” นี้อย่างละเอียดและจริงใจ

จากนี้ไป ขอเชิญร่วมเดินไปด้วยกัน
ขอให้วันนี้เป็นวันที่ดีของคุณเช่นกัน

หากมีคำถามใด ๆ กรุณาติดต่อได้ที่หัวข้อ “ติดต่อเรา” บนเว็บไซต์นี้