【尊厳Well-Kaigo｜Podcast】浅い呼吸の正体｜The True Nature of Shallow Breathing

― 介護の現場で起きている“見えないOS”の話 ―

穏やかな朝から始まる問い
おはようございます。利久です。
本日も「ウエル・エイジング・アワー」朝のウォーキングラジオを、穏やかな空気の中でスタートしました。
1月10日。
新年が明けて、もう10日が経ちました。空を見上げると、青空は半分ほど。風もなく、静かな朝です。

こうした何気ない朝の空気の中で、今日はひとつ、とても大切なテーマについてお話ししたいと思います。
それが「浅い呼吸の正体」です。

「浅い呼吸」とは何か？
私たちは日常的に、「呼吸が浅いですね」「最近、息が浅くなっていませんか？」という言葉を使います。
では、この「浅い呼吸」とは、いったい何を指しているのでしょうか。

一般的には、
・呼吸が早い
・呼吸が整っていない
・不安や緊張を感じている
こうした状態のときに、「浅い呼吸」という表現が使われます。

逆に、「深い呼吸」と言われると、
・落ち着いている
・安心している
・ゆったりしている
そんな状態をイメージされる方が多いのではないでしょうか。

自律神経との関係で見る呼吸
少し整理してみましょう。
浅い呼吸が起きているとき、多くの場合、交感神経が優位になっています。
交感神経は、危険や不安、緊張、活動モードのスイッチです。

一方で、深い呼吸が自然に起きているときは、副交感神経が優位になっています。
こちらは、安心・休息・回復のモードです。

つまり、「浅い呼吸」とは、
心や体が「今は安全ではないかもしれない」と判断しているサインとも言えるのです。

呼吸は「整えよう」とすると乱れる
ここで、ひとつ大切なポイントがあります。
それは、呼吸は意識しすぎると、かえって乱れるということです。

「深呼吸しなさい」
「ゆっくり吸って、吐いて」

こうした言葉をかけられた瞬間、逆に呼吸がぎこちなくなった経験はありませんか。
これは、無意識で動いていた呼吸に、意識が過剰に介入することで、交感神経が刺激されてしまうからです。

呼吸は、本来「無意識の働き」です。
だからこそ、説明しすぎてはいけない領域でもあります。

鼻呼吸と口呼吸という視点
もうひとつ、わかりやすい整理の仕方があります。
それが、鼻呼吸と口呼吸です。

一般的に、
・浅い呼吸 → 胸式呼吸・口呼吸
・深い呼吸 → 腹式呼吸・鼻呼吸

という傾向があります。

鼻から静かに息が入っているとき、呼吸は自然と深くなります。
逆に、口が開いていると、呼吸は早く浅くなりやすい。

瞑想やヨガ、仏教の修行の中で「呼吸を整える」と言われてきた背景には、こうした身体感覚の知恵が積み重なっています。

私が「呼吸OS」と呼んでいるもの
ここまでの話は、どちらかというと「仕組み」や「プログラム」の説明でした。
しかし、私が本当に伝えたいのは、もう一段深いところにあります。

それが、呼吸はOSであるという考え方です。

パソコンで言えば、
WindowsやMacがOSです。
私たちは普段、OSそのものを説明したり、意識したりしません。

動きが悪くなったら、
「一度、再起動してみてください」
そう言われるだけです。

呼吸も、まったく同じだと私は感じています。

OSは説明しなくていい
OSは、操作方法を細かく説明するものではありません。
ただ、基盤として整っているかどうかが重要です。

アプリ（プログラム）がうまく動かないとき、
「アプリの使い方が悪いのか？」
「説明が足りないのか？」
そう考えてしまいがちですが、実はOSが乱れているだけ、ということも多いのです。

介護の現場でも同じことが起きています。

介護がうまくいかないときに起きていること
「今日は、なぜかうまくいかない」
「同じ説明をしているのに、伝わらない」
「相手が落ち着かない」

そんなとき、つい技術や言葉を増やそうとします。
しかし、その前に見直すべきなのが、自分自身の呼吸OSです。

自分の呼吸が浅く、早くなっていないか。
交感神経が優位になり、焦りやイライラが出ていないか。

BPSD（行動・心理症状）に向き合うときこそ、
まず整えるべきは、相手ではなく自分のOSなのです。

「呼吸に戻る」というキーワード
だから私は、様々な場面ででいつもこう言います。

「呼吸に戻ってください」

これは、呼吸法を説明するという意味ではありません。
ただ、意識が一瞬、呼吸に向く。
それだけで、OSは再起動し始めます。

呼吸に呼ばれる、という感覚
もうひとつ大切なのが、「呼吸に呼ばれる」という感覚です。
自分の体が、
「今、呼吸を思い出してほしい」
そうサインを出しているのかもしれません。

あるいは、目の前の相手が、
言葉ではなく、呼吸を通して助けを求めていることもあります。

そのためには、自分の呼吸OSを、日頃から静かに整えておく必要があります。

遠い呼吸と近い呼吸
呼吸には、
・遠くに感じる呼吸
・近くに感じる呼吸
があります。

浅い呼吸のとき、呼吸は遠くなります。
深く落ち着いているとき、呼吸は近くにあります。

ただし、ずっと意識し続けてはいけません。
意識しすぎると、また呼吸は乱れてしまいます。

朝・昼・夜に「戻る時間」をつくる
私自身は、
・朝
・日中
・夜

1日3回、「呼吸に戻る時間」を意識的につくっています。

朝は、歩きながら
「3秒吸って、6秒吐く」
それだけです。

それが、無意識の基盤として整っていくと、
呼吸が生活や介護、コミュニケーション全体に影響していることを、自然と感じられるようになります。

浅い呼吸の正体とは
浅い呼吸の正体は、
「悪いもの」でも
「直すべきもの」でもありません。

それは、
今、OSが緊張状態にあるというサインです。

気づけば十分です。
説明はいりません。

介護の呼吸OSという考え方
私はこの考え方を、「介護の呼吸OS」と呼んでいます。
わかりにくくても構いません。
理解してもらう必要もありません。

ただ、
「呼吸に戻る」

この言葉が、どこかに残っていれば、それで十分だと思っています。
特に認知症を抱えている方と話すときには、呼吸に戻ってください。

今日も、どうか良い一日をお過ごしください。

ご質問は本サイトの「お問い合わせ欄」からお気軽にお寄せください。

◾️WAC中央駅 ｜呼吸シリーズはコチラから
― 呼吸に戻るための環境 ―

【Dignity Well-Kaigo｜Podcast】 The True Nature of Shallow Breathing
— An Invisible “OS” at Work in Care Settings —

A Question That Begins with a Gentle Morning
Good morning. This is Rikyu.
Today again, I began the Well-Aging Hour morning walking radio in a calm and gentle atmosphere.

It is January 10th.
Ten days have already passed since the New Year began.
Looking up at the sky, about half of it is blue. There is no wind, and the morning feels quiet and still.

In this ordinary, unremarkable morning air, I would like to talk about one very important theme today.
That theme is “the true nature of shallow breathing.”

What Is “Shallow Breathing”?
In our daily lives, we often hear phrases such as:
“Your breathing seems shallow,” or
“Don’t you feel that your breathing has become shallow recently?”

But what exactly does shallow breathing mean?

Generally, the term is used when someone is in a state such as:

Breathing rapidly
Breathing that feels unsteady or unregulated
Feeling anxiety or tension
In these situations, we tend to describe the breathing as “shallow.”

On the other hand, when we hear the phrase deep breathing, many people imagine a state that feels:

Calm
Safe
Relaxed and unhurried
Breathing Through the Lens of the Autonomic Nervous System
Let us organize this a little.

When shallow breathing occurs, the sympathetic nervous system is often dominant.
The sympathetic nervous system is responsible for danger awareness, anxiety, tension, and activity mode.

In contrast, when deep breathing occurs naturally, the parasympathetic nervous system becomes dominant.
This is the mode of relaxation, rest, and recovery.

In other words, shallow breathing can be understood as a signal that the body or mind is sensing,
“Perhaps I am not safe right now.”

Breathing Becomes Disordered When We Try to Control It
There is one important point here.

Breathing often becomes more disturbed when we try too hard to control it consciously.

“Take a deep breath.”
“Breathe in slowly, then breathe out.”

Have you ever noticed that the moment someone says this, your breathing actually becomes awkward?

This happens because conscious intervention enters a process that is meant to function unconsciously, stimulating the sympathetic nervous system.

Breathing is fundamentally an unconscious activity.
That is precisely why it is an area that should not be over-explained.

Nasal Breathing and Mouth Breathing
There is another helpful way to understand breathing.

That is the distinction between nasal breathing and mouth breathing.

Generally speaking:

Shallow breathing → chest breathing / mouth breathing
Deep breathing → abdominal breathing / nasal breathing
When air enters quietly through the nose, breathing naturally deepens.
When the mouth remains open, breathing tends to become faster and shallower.

The reason practices such as meditation, yoga, and Buddhist training emphasize “regulating the breath” lies in the accumulated wisdom of bodily awareness passed down through generations.

What I Call the “Breathing OS”
Up to this point, I have been explaining mechanisms and systems.
However, what I truly want to convey lies one level deeper.

That is the idea that breathing itself is an OS.

In computers, Windows or Mac is the operating system.
We do not usually explain the OS itself or consciously think about it.

When something stops working properly, we are simply told,
“Try restarting.”

I believe breathing works in exactly the same way.

An OS Does Not Need Explanation
An OS is not something whose operation needs constant explanation.
What matters is whether the foundation is stable.

When an app does not work properly, we often think:
“Am I using the app incorrectly?”
“Is the explanation insufficient?”

But often, the real issue is simply that the OS itself is unstable.

The same thing happens in caregiving settings.

What Happens When Care Does Not Go Well
“There’s something off today.”
“I’m explaining the same thing, but it’s not getting through.”
“The other person seems restless.”

At times like these, we tend to add more techniques or more words.

However, before doing that, we need to review our own breathing OS.

Is our breathing shallow or rapid?
Is the sympathetic nervous system dominating, creating impatience or irritation?

Especially when responding to BPSD (behavioral and psychological symptoms of dementia),
the first thing to regulate is not the other person—but our own OS.

The Keyword: “Return to the Breath”
That is why, in many situations, I always say:

“Please return to your breath.”

This does not mean explaining a breathing technique.
It simply means allowing awareness to turn toward the breath for a moment.

That alone allows the OS to begin restarting.

The Feeling of Being “Called by the Breath”
Another important aspect is the feeling of being called by the breath.

Your body may be signaling:
“Please remember your breathing right now.”

Or perhaps the person in front of you is asking for help—not through words, but through breath.

For this to be possible, we need to quietly maintain our breathing OS on a daily basis.

Distant Breathing and Close Breathing
There are moments when breathing feels distant,
and moments when it feels close.

When breathing is shallow, it feels far away.
When breathing is calm and deep, it feels near.

However, we should not remain consciously aware of breathing at all times.
Too much awareness once again disrupts it.

Creating “Return Moments” in the Morning, Day, and Night
Personally, I intentionally create moments to return to breathing three times a day:

Morning
Daytime
Night
In the morning, while walking, I simply:
“Inhale for three seconds, exhale for six seconds.”

That is all.

When this becomes an unconscious foundation, we naturally begin to sense how breathing influences our daily life, caregiving, and communication.

The True Nature of Shallow Breathing
Shallow breathing is not:

Something bad
Something that must be corrected
It is simply a sign that the OS is currently in a state of tension.

Awareness is enough.
No explanation is necessary.

The Concept of the Caregiving Breathing OS
I call this perspective the “Caregiving Breathing OS.”

It does not need to be easy to understand.
It does not need to be fully comprehended.

If the words
“Return to the breath”
remain somewhere within you, that is enough.

Especially when speaking with people living with dementia, please return to your breath first.

I wish you a gentle and meaningful day today as well.

If you have any questions, please feel free to contact us through the “Contact” section on this website.

【尊严Well-Kaigo｜Podcast】浅呼吸的真相
—— 照护现场正在发生的“看不见的OS” ——

从一个安静的清晨开始的提问
大家早上好，我是利久。
今天也在平静温柔的空气里，开启了「Well-Aging Hour」清晨散步电台。

今天是1月10日。
新年已经过去10天了。抬头望向天空，大约有一半是蓝天。没有风，是一个安静的早晨。

就在这样再普通不过的清晨空气中，我想和大家谈一个非常重要的主题。
那就是——“浅呼吸的真相”。

什么是“浅呼吸”？
在日常生活中，我们常会说：
“你的呼吸有点浅。”
“最近是不是觉得气变浅了？”

那么，“浅呼吸”究竟指的是什么呢？

一般来说，当人处于以下状态时，我们会用“浅呼吸”来形容：

呼吸变快
呼吸不够稳定、不够规律
感到不安或紧张
相反，当我们听到“深呼吸”时，很多人会联想到：

更平静
更安心
更放松、更从容
从自主神经来看呼吸
我们来稍微整理一下。

当出现浅呼吸时，多数情况下，交感神经处于优势。
交感神经是“危险 / 不安 / 紧张 / 活动模式”的开关。

而当深呼吸自然发生时，副交感神经往往处于优势。
这是“安心 / 休息 / 恢复模式”。

换句话说，“浅呼吸”也可以被理解为：
身心正在判断——“现在也许并不安全” 的一种信号。

越想“把呼吸调整好”，呼吸越容易乱
这里有一个非常重要的点。

呼吸这件事，越是过度用意识去控制，反而越容易变乱。

“深呼吸一下。”
“慢慢吸、慢慢吐。”

你是否也有过这样的体验：
别人一说这句话，你的呼吸反而变得不自然、变得僵硬？

原因在于：原本由无意识运作的呼吸，被意识过度介入时，会刺激交感神经。

呼吸本质上是一种“无意识的运作”。
所以，它也属于一种“不该被过度解释”的领域。

用鼻呼吸与口呼吸来理解
还有一种更直观的整理方式。
那就是：鼻呼吸与口呼吸。

一般来说，人们常见的倾向是：

浅呼吸 → 胸式呼吸 / 口呼吸
深呼吸 → 腹式呼吸 / 鼻呼吸
当空气安静地从鼻子进入时，呼吸会自然变深。
而当嘴巴常常张开时，呼吸更容易变快、变浅。

冥想、瑜伽、以及佛教修行中反复提到“调整呼吸”，正是因为人类长期积累了这种身体感受的智慧。

我所说的“呼吸OS”是什么
到这里为止，我讲的更多是“机制”与“程序”的说明。
但我真正想传达的，是更深一层的理解。

那就是：呼吸本身就是OS。

如果用电脑来比喻：
Windows 或 Mac 是OS。
我们平时并不会去解释OS，也不会一直意识到它。

当电脑变慢或卡住时，别人只会说：
“先重启试试。”

我认为呼吸也是完全一样的。

OS不需要被详细解释
OS不是用来解释操作细节的。
重要的是：这个底层基础是否处在稳定状态。

当应用程序（程序）运行不好时，我们常会想：
“是不是我用错了？”
“是不是说明不够？”

但很多时候，并不是程序的问题，而是OS乱了。

照护现场也同样如此。

当照护“不顺”的时候，真正发生了什么
“今天怎么总觉得不顺。”
“明明讲的是同样的话，却传达不过去。”
“对方一直不安定、坐立不安。”

这种时候，我们很容易增加技巧，增加语言，增加解释。

但在那之前，真正需要回头检查的，是自己内在的呼吸OS。

我的呼吸是不是变浅、变快了？
交感神经是不是占了上风，焦躁、烦躁是不是冒出来了？

尤其在面对BPSD（认知症的行为与心理症状）时，
最先需要调整的，不是对方，而是自己的OS。

关键词：“回到呼吸”
所以我在很多场合都会说：

“请回到呼吸。”

这并不是要解释某种呼吸法。
只是让意识在一瞬间，回到呼吸上。

仅仅如此，OS就会开始重启。

“被呼吸呼唤”的感觉
还有一个很重要的感受是：被呼吸呼唤。

也许你的身体正在发出信号：
“现在请想起呼吸。”

也可能是你面前的人并不是用语言，而是在用呼吸向你求助。

要做到这一点，需要我们在日常里，静静地维护自己的呼吸OS。

远的呼吸与近的呼吸
呼吸有时会感觉很远，
有时又会感觉很近。

浅呼吸时，呼吸会变得“很远”。
当你深而安稳时，呼吸会变得“很近”。

但我们不能一直盯着呼吸不放。
意识过度介入，呼吸又会再次变乱。

早・中・晚，创造“回来的时间”
我自己会在一天三次，有意创造“回到呼吸”的时间：

早晨
白天
夜晚
早晨散步时，我只做一件事：
“吸气3秒，呼气6秒。”
就这样而已。

当它逐渐成为无意识的基础，我们就会自然感受到：
呼吸正在影响生活、照护、以及整个沟通的节奏。

浅呼吸的真相是什么
浅呼吸并不是：

坏东西
必须马上纠正的东西
它只是一个信号：
此刻，OS处在紧张状态。

觉察就够了。
不需要解释。

“照护的呼吸OS”这个概念
我把这个观点称为：“照护的呼吸OS”。

它不需要很好懂。
也不需要被完全理解。

只要“回到呼吸”这句话，能留在你心里某个角落，就已经足够。

尤其当你和患有认知症的高龄者交流时，请先回到呼吸。

祝你今天也能度过一个温柔而安稳的一天。

如有任何问题，欢迎通过本网站的「联系我们」栏目随时与我们联系。

【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo｜Podcast】
ความจริงของ “การหายใจตื้น”
— เรื่องของ “OS ที่มองไม่เห็น” ซึ่งกำลังเกิดขึ้นในสถานที่ดูแล —

คำถามที่เริ่มต้นจากเช้าวันอันเงียบสงบ
สวัสดีตอนเช้าครับ ผมชื่อริคิว
วันนี้เช่นเคย ผมได้เริ่มรายการวิทยุเดินเช้า Well-Aging Hour ท่ามกลางบรรยากาศที่สงบและอ่อนโยน

วันนี้คือวันที่ 10 มกราคม
ผ่านไปแล้ว 10 วันนับตั้งแต่ปีใหม่เริ่มต้นขึ้น
เมื่อเงยหน้ามองท้องฟ้า จะเห็นท้องฟ้าสีฟ้าประมาณครึ่งหนึ่ง ไม่มีลม เป็นเช้าที่เงียบสงบอย่างยิ่ง

ท่ามกลางอากาศยามเช้าที่ดูธรรมดานี้ ผมอยากพูดถึงหัวข้อหนึ่งที่สำคัญมาก
นั่นคือ “ความจริงของการหายใจตื้น”

“การหายใจตื้น” คืออะไร
ในชีวิตประจำวัน เรามักได้ยินคำว่า
“ลมหายใจดูตื้นนะ”
“ช่วงนี้รู้สึกว่าหายใจตื้นขึ้นหรือเปล่า”

แล้วแท้จริงแล้ว “การหายใจตื้น” หมายถึงอะไร?

โดยทั่วไป คำนี้มักใช้เมื่ออยู่ในสภาวะเช่น

หายใจเร็ว
ลมหายใจไม่สม่ำเสมอ
รู้สึกกังวลหรือตึงเครียด
ในทางตรงกันข้าม เมื่อได้ยินคำว่า “การหายใจลึก” หลายคนจะนึกถึงสภาวะที่

สงบ
รู้สึกปลอดภัย
ผ่อนคลายและไม่เร่งรีบ
มองการหายใจผ่านระบบประสาทอัตโนมัติ
ลองจัดระเบียบความเข้าใจกันสักเล็กน้อย

เมื่อเกิดการหายใจตื้น ในหลายกรณี ระบบประสาทซิมพาเทติก จะทำงานเด่นกว่า
ระบบนี้เป็นโหมดของอันตราย ความกังวล ความตึงเครียด และการเตรียมพร้อมในการเคลื่อนไหว

ในทางกลับกัน เมื่อการหายใจลึกเกิดขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ ระบบประสาทพาราซิมพาเทติก จะทำงานเด่น
ซึ่งเป็นโหมดของความสงบ การพักผ่อน และการฟื้นฟู

กล่าวอีกนัยหนึ่ง “การหายใจตื้น” อาจเป็นสัญญาณที่ร่างกายและจิตใจกำลังประเมินว่า
“ตอนนี้อาจยังไม่ปลอดภัย”

ยิ่งพยายาม “จัดการลมหายใจ” มากเท่าไร ลมหายใจยิ่งรวน
มีประเด็นสำคัญหนึ่งที่อยากเน้นย้ำ

การหายใจจะยิ่งเสียสมดุล เมื่อเราใช้สติมากเกินไปในการควบคุมมัน

“หายใจลึก ๆ นะ”
“ค่อย ๆ สูด แล้วค่อย ๆ ผ่อน”

คุณเคยมีประสบการณ์ไหมว่า พอได้ยินคำเหล่านี้ ลมหายใจกลับไม่เป็นธรรมชาติ?

นั่นเป็นเพราะ ลมหายใจซึ่งเดิมทำงานในระดับไร้สำนึก ถูกการรับรู้เข้ามาแทรกแซงมากเกินไป ส่งผลให้ระบบซิมพาเทติกถูกกระตุ้น

โดยพื้นฐานแล้ว การหายใจคือ การทำงานของจิตไร้สำนึก
ดังนั้น จึงเป็นพื้นที่ที่ไม่ควรถูกอธิบายหรือควบคุมมากเกินไป

มุมมองจากการหายใจทางจมูกและทางปาก
อีกวิธีหนึ่งที่เข้าใจง่าย คือการแยกระหว่าง การหายใจทางจมูก และ การหายใจทางปาก

โดยทั่วไป

การหายใจตื้น → การหายใจด้วยอก / การหายใจทางปาก
การหายใจลึก → การหายใจด้วยท้อง / การหายใจทางจมูก
เมื่ออากาศเข้าสู่ร่างกายอย่างเงียบสงบผ่านจมูก ลมหายใจจะลึกขึ้นโดยธรรมชาติ
ในทางตรงกันข้าม เมื่ออ้าปากหายใจ ลมหายใจมักจะเร็วและตื้นขึ้น

ภูมิปัญญาเหล่านี้สะสมมาอย่างยาวนาน ผ่านการปฏิบัติอย่างสมาธิ โยคะ และการฝึกทางพุทธศาสนา ซึ่งล้วนให้ความสำคัญกับ “การกลับมาที่ลมหายใจ”

สิ่งที่ผมเรียกว่า “OS ของการหายใจ”
สิ่งที่กล่าวมาทั้งหมด อาจดูเหมือนเป็นคำอธิบายเชิงกลไกหรือโปรแกรม
แต่สิ่งที่ผมอยากถ่ายทอดจริง ๆ อยู่ลึกกว่านั้น

นั่นคือแนวคิดที่ว่า ลมหายใจคือ OS

ถ้าเปรียบกับคอมพิวเตอร์
Windows หรือ Mac ก็คือ OS
เราไม่ได้อธิบาย OS อยู่ตลอด และไม่ได้รับรู้ถึงมันในชีวิตประจำวัน

เมื่อเครื่องทำงานผิดปกติ เรามักได้ยินเพียงคำว่า
“ลองรีสตาร์ทดูก่อน”

ผมรู้สึกว่าลมหายใจก็เป็นเช่นเดียวกัน

OS ไม่จำเป็นต้องถูกอธิบาย
OS ไม่ใช่สิ่งที่ต้องอธิบายขั้นตอนการใช้งานอย่างละเอียด
สิ่งสำคัญคือ ฐานรากนั้นมั่นคงหรือไม่

เมื่อแอปพลิเคชันทำงานไม่ดี เรามักคิดว่า
“เราใช้ผิดหรือเปล่า”
“คำอธิบายไม่เพียงพอหรือไม่”

แต่หลายครั้ง ปัญหาแท้จริงคือ OS ไม่เสถียร

สิ่งเดียวกันนี้เกิดขึ้นในสถานการณ์ของการดูแลเช่นกัน

เมื่อการดูแลไม่ราบรื่น แท้จริงแล้วเกิดอะไรขึ้น
“วันนี้รู้สึกไม่ค่อยลงตัว”
“อธิบายเหมือนเดิม แต่ไม่เข้าใจ”
“อีกฝ่ายดูไม่สงบ”

ในสถานการณ์เช่นนี้ เรามักเพิ่มเทคนิค เพิ่มคำพูด เพิ่มการอธิบาย

แต่ก่อนอื่น สิ่งที่ควรหันกลับมาดูคือ OS ของลมหายใจของตัวเราเอง

ลมหายใจของเราตื้นหรือเร็วเกินไปหรือไม่
ระบบซิมพาเทติกทำงานเด่นจนเกิดความหงุดหงิดหรือไม่

โดยเฉพาะเมื่อเผชิญกับ BPSD (อาการด้านพฤติกรรมและจิตใจของผู้มีภาวะสมองเสื่อม)
สิ่งแรกที่ควรจัดการ ไม่ใช่อีกฝ่าย แต่คือ OS ของตัวเราเอง

คำสำคัญ: “กลับมาที่ลมหายใจ”
ด้วยเหตุนี้ ผมจึงมักพูดในหลายสถานการณ์ว่า

“ขอให้กลับมาที่ลมหายใจ”

นี่ไม่ได้หมายถึงการสอนวิธีหายใจ
เพียงแค่ให้สติหันมาสัมผัสลมหายใจชั่วขณะหนึ่ง
เพียงเท่านั้น OS ก็เริ่มรีสตาร์ทแล้ว

ความรู้สึกของการ “ถูกลมหายใจเรียก”
อีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญคือความรู้สึกว่า ลมหายใจกำลังเรียกเรา

ร่างกายอาจกำลังส่งสัญญาณว่า
“ตอนนี้ ขอให้ระลึกถึงลมหายใจ”

หรือบางครั้ง คนตรงหน้าเราอาจไม่ได้ร้องขอด้วยคำพูด
แต่กำลังขอความช่วยเหลือผ่านจังหวะของลมหายใจ

เพื่อรับรู้สิ่งนี้ได้ เราจำเป็นต้องดูแล OS ของลมหายใจของตนเองอย่างเงียบ ๆ ในชีวิตประจำวัน

ลมหายใจที่ไกล และลมหายใจที่ใกล้
บางครั้ง ลมหายใจรู้สึกห่างไกล
บางครั้ง ก็รู้สึกใกล้ชิด

เมื่อหายใจตื้น ลมหายใจจะรู้สึก “ไกล”
เมื่อสงบและลึก ลมหายใจจะรู้สึก “ใกล้”

แต่เราไม่ควรจ้องลมหายใจตลอดเวลา
เพราะการรับรู้มากเกินไป จะทำให้ลมหายใจเสียสมดุลอีกครั้ง

สร้างช่วงเวลา “กลับมา” ในเช้า กลางวัน และกลางคืน
สำหรับผมเอง ผมตั้งใจสร้างช่วงเวลา “กลับมาที่ลมหายใจ” วันละสามครั้ง

ตอนเช้า
ระหว่างวัน
ตอนกลางคืน
ตอนเช้า ขณะเดิน ผมเพียงแค่
“สูดลมหายใจ 3 วินาที ผ่อนออก 6 วินาที”
เท่านั้นเอง

เมื่อสิ่งนี้กลายเป็นฐานของจิตไร้สำนึก
เราจะเริ่มสัมผัสได้เองว่า ลมหายใจกำลังส่งผลต่อชีวิต การดูแล และการสื่อสารทั้งหมด

ความจริงของการหายใจตื้น
การหายใจตื้นไม่ใช่

สิ่งเลวร้าย
สิ่งที่ต้องรีบแก้ไข
มันเป็นเพียงสัญญาณว่า
ขณะนี้ OS อยู่ในภาวะตึงเครียด

การตระหนักรู้ก็เพียงพอแล้ว
ไม่จำเป็นต้องอธิบาย

แนวคิด “OS ของการหายใจในการดูแล”
ผมเรียกมุมมองนี้ว่า “OS ของการหายใจในการดูแล”
หรือ การดูแลที่มีศักดิ์ศรี　Well-Kaigo

ไม่จำเป็นต้องเข้าใจง่าย
ไม่จำเป็นต้องเข้าใจทั้งหมด

หากคำว่า
“กลับมาที่ลมหายใจ”
ยังคงอยู่ที่ใดที่หนึ่งในใจ นั่นก็เพียงพอแล้ว

โดยเฉพาะเมื่อคุณพูดคุยกับผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อม
ขอให้กลับมาที่ลมหายใจก่อน

ขอให้วันนี้เป็นวันที่สงบ อ่อนโยน และมั่นคงสำหรับคุณเช่นกัน

หากมีข้อสงสัยใด ๆ กรุณาติดต่อเราผ่านช่องทาง 「ติดต่อเรา」 บนเว็บไซต์นี้ได้ตลอดเวลา