【多言語ブログ】いよいよはじめます！「タイの認知症予防」教育

【WellAging_Thailand Live1020】できる・はじめる「タイの認知症予防」
――日タイがつなぐ、尊厳ある介護の未来へ――

タイの高齢化と新たな課題
タイでは高齢化率が15％を超え、いまや日本より速いペースで高齢社会へ進んでいます。
平均寿命は約78歳、認知症の推定患者数は84万人。2040年には120万人、2050年には240万人に達すると予測されています。
しかし、認知症を理解し支援できる施設や人材はまだまだ不足しており、対応できるのは全体のわずか5％程度。残りの95％は、家族が支える「家族介護」に頼らざるを得ない状況です。

この現実を前に、タイ社会でも「認知症予防」と「尊厳を守る介護教育」の必要性が急速に高まっています。

日本の知恵から学ぶ予防の考え方
日本では長年にわたり、「尊厳ある介護（Well-Kaigo）」の理念をもとに、医療・介護・地域が連携した認知症ケアが進められてきました。
とくに注目されているのが「認知症予防はできる」という考え方です。

その柱は4つ――

原因疾患の管理（高血圧・糖尿病・動脈硬化の予防）
脳科学的理解（脳の可塑性＝再生力を生かす）
生活習慣の改善（食事・運動・睡眠・社会交流）
ストレスの少ない環境づくり（光・音・香り・人間関係）
「病気を防ぐ」「脳を働かせる」「孤立を防ぐ」――この3つのアプローチが、認知症の発症を遅らせ、軽度化につながるのです。

脳の可塑性が示す「回復の可能性」
一度ダメージを受けた脳も、生活習慣や刺激によって機能を取り戻す力があります。これを「脳の可塑性（かそせい）」といいます。
介護の現場では、できることを本人に任せ、脳に働きかける支援が求められます。

たとえば食事。
「食べさせる介護」ではなく、「自分で食べる」動作を支援すること。
噛む・手を動かす・味を感じる――それぞれが脳の活性化を促し、神経伝達物質セロトニンを分泌させます。
これは単なる食事介助ではなく、“脳のリハビリ”なのです。

介護現場における学びと気づき
滋賀県の介護施設で働くベル・プラパンさん（特定技能人材）は、初めて日本で介護を学んだ経験を語りました。
「最初は間違いだらけでした。でも、研修を受け、目線の高さ・声のトーン・笑顔の大切さを学んでから、利用者の表情が変わりました。」

この気づきこそ、介護教育の力です。
現場での経験を通じて、「なぜこの行動をするのか」「なぜ落ち着かないのか」と問い続ける。
それが認知症の理解であり、同時に予防の第一歩でもあります。

タイ社会で広がる新しい動き
タイでは現在、大学や医療機関が中心となって認知症研究が進み始めました。
また、介護施設の設計でも「認知症に配慮した環境づくり」が検討されています。
たとえば滑りにくい床、明るさや静けさを保つ照明、安心して過ごせる動線設計など。

これまでの「医療中心」から、「生活と心を支えるケア」への転換期にあると言えるでしょう。
まさに今が、“Well-Kaigo”の思想を取り入れるチャンスです。

食文化と生活習慣からのアプローチ
認知症予防は、食生活の見直しからも始まります。
日本では「塩分を控え、野菜・魚中心の食事」を基本とし、糖尿病や高血圧を防ぐことが介護予防につながっています。

一方、タイでは油・塩分・糖分の多い食生活が広がりつつあります。
しかし、伝統的な家庭料理に目を向けると、野菜・ハーブ・魚を多く使った健康的なメニューも多く残っています。
それらを再評価し、地域に根ざした“プレ・エイジング・トレーニング（老齢前修練）”として発信していくことが、文化的にも自然な予防アプローチになるでしょう。

予防とは、「自分を知り、変えていく」こと
認知症予防は、特別な医療行為ではありません。
「なぜ怒りっぽくなったのか」「なぜ眠れないのか」「なぜ笑顔が減ったのか」――
日々の小さな変化に気づき、自分の体と心の声を聴くことが最初の一歩です。

生活の中に“学び・対話・創作”を取り入れ、脳を使い続けること。
人との関わりを絶やさず、孤立しないこと。
それが、誰もができる認知症予防であり、「尊厳ある老い方」への道です。

日タイ連携で描く「尊厳介護」の未来
今回のライブを通して見えてきたのは、
日本が培ってきた介護教育の知恵を、タイの文化と結び合わせることで、新しい可能性が生まれるということです。

「認知症になっても安心して暮らせる社会」
「介護を通じて学び合う地域」
その実現には、教育・環境・食・文化が一体となる総合的なアプローチが欠かせません。

尊厳を軸に、人が人らしく老いていく社会を、アジアから発信していく。
それが、ウエル・エイジング・ライブが目指す未来です。

ご質問は本サイトの「お問い合わせ欄」からお気軽にお寄せください。

【WellAging_Thailand Live1020】
เริ่มต้นได้ ทำได้ “การป้องกันภาวะสมองเสื่อมในประเทศไทย”
―― ญี่ปุ่นและไทยร่วมสร้างอนาคตของ【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】――

สังคมผู้สูงอายุของไทยและความท้าทายใหม่
ปัจจุบันประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างรวดเร็ว อัตราส่วนผู้สูงอายุเกินกว่า 15 เปอร์เซ็นต์แล้ว
อายุขัยเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 78 ปี และจำนวนผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อมประมาณ 840,000 คน โดยคาดว่าในปี 2040 จะเพิ่มเป็น 1.2 ล้านคน และปี 2050 จะถึง 2.4 ล้านคน

อย่างไรก็ตาม สถานบริการและบุคลากรที่มีความเข้าใจและสามารถดูแลภาวะสมองเสื่อมยังมีไม่เพียงพอ รองรับได้เพียง 5 เปอร์เซ็นต์ของผู้ป่วยทั้งหมด ส่วนอีก 95 เปอร์เซ็นต์ต้องพึ่งพาการดูแลโดยครอบครัว

สถานการณ์นี้ทำให้สังคมไทยเริ่มตระหนักถึงความสำคัญของ “การป้องกันภาวะสมองเสื่อม” และ “การศึกษาเกี่ยวกับ 【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】”

เรียนรู้แนวคิดจากญี่ปุ่น – การป้องกันภาวะสมองเสื่อมที่เป็นไปได้
ประเทศญี่ปุ่นได้พัฒนาแนวทางการดูแลผู้สูงอายุภายใต้แนวคิด 【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】 มาอย่างยาวนาน โดยเชื่อว่า
“เราสามารถป้องกันภาวะสมองเสื่อมได้”

แนวคิดนี้มีเสาหลัก 4 ประการคือ

การจัดการโรคต้นเหตุ (เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน หลอดเลือดแข็งตัว)
ความเข้าใจทางประสาทวิทยา (ใช้ศักยภาพการฟื้นฟูของสมอง หรือ neuroplasticity)
การปรับพฤติกรรมการดำเนินชีวิต (อาหาร การออกกำลังกาย การนอน ความสัมพันธ์ทางสังคม)
การสร้างสิ่งแวดล้อมที่ลดความเครียด (แสง เสียง กลิ่น และความสัมพันธ์ระหว่างคน)
ทั้ง 4 ด้านนี้เชื่อมโยงกันเพื่อ “ป้องกันโรค” “กระตุ้นสมอง” และ “ลดความโดดเดี่ยว” ซึ่งเป็นหัวใจของการป้องกันภาวะสมองเสื่อม

ศักยภาพของสมองและพลังแห่งการฟื้นตัว
สมองของมนุษย์มีความสามารถในการฟื้นฟู แม้จะได้รับความเสียหายไปแล้ว สิ่งนี้เรียกว่า “ความยืดหยุ่นของสมอง (neuroplasticity)”

ในการดูแล สิ่งสำคัญคือการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุ “ทำได้ด้วยตนเอง”
เช่น แทนที่จะ “ป้อนอาหาร” ให้ ควร “สนับสนุนให้กินเอง”
การเคี้ยว การใช้มือ การรับรส ล้วนเป็นการกระตุ้นสมอง กระตุ้นการหลั่งสาร เซโรโทนิน ซึ่งช่วยให้สมองทำงานดีขึ้น
นี่คือ “การฟื้นฟูสมองผ่านการดูแล” อย่างแท้จริง

บทเรียนจากประสบการณ์ในญี่ปุ่น
คุณ Bell Praepan ซึ่งทำงานในสถานดูแลผู้สูงอายุจังหวัด Shiga ประเทศญี่ปุ่น กล่าวว่า

“ตอนแรกฉันทำผิดเยอะมาก แต่หลังจากได้อบรม ฉันได้เรียนรู้ว่าการสบตา โทนเสียง และรอยยิ้ม สามารถเปลี่ยนสีหน้าของผู้สูงอายุได้จริง ”

ประสบการณ์นี้แสดงให้เห็นถึงพลังของ “การศึกษาในงานดูแล”
การตั้งคำถามเสมอว่า “ทำไมผู้สูงอายุถึงมีพฤติกรรมเช่นนี้” คือจุดเริ่มต้นของการเข้าใจภาวะสมองเสื่อม และเป็นขั้นแรกของการป้องกันด้วย

การเปลี่ยนผ่านของการดูแลในสังคมไทย
ปัจจุบันมหาวิทยาลัยและสถาบันทางการแพทย์ของไทยเริ่มให้ความสำคัญกับการศึกษาภาวะสมองเสื่อมมากขึ้น
รวมถึงการออกแบบสถานดูแลที่คำนึงถึงความปลอดภัย เช่น พื้นกันลื่น แสงสว่างที่เหมาะสม และบรรยากาศที่สงบ

นี่คือช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนผ่าน จาก “การดูแลทางการแพทย์” สู่ “การดูแลชีวิตและจิตใจ”
และเป็นโอกาสอันดีที่จะนำแนวคิดของ【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】 มาประยุกต์ใช้ในประเทศไทย

การป้องกันเริ่มต้นจากวิถีชีวิตและวัฒนธรรมอาหาร
การป้องกันภาวะสมองเสื่อมเริ่มได้จาก “อาหาร”
ในญี่ปุ่น การจำกัดโซเดียม การกินผักและปลา ถือเป็นพื้นฐานของการยืดอายุสุขภาพ
ส่วนในไทย แม้อาหารที่มีน้ำมัน เกลือ และน้ำตาลสูงจะเป็นที่นิยม แต่ในอาหารพื้นบ้านดั้งเดิมยังมีผัก สมุนไพร และปลามากมาย ซึ่งเป็นอาหารสุขภาพโดยธรรมชาติ

การฟื้นฟูอาหารพื้นบ้านเหล่านี้ให้เป็นส่วนหนึ่งของ “การฝึกก่อนวัยสูงอายุ (Pre-Aging Training)” จะเป็นแนวทางการป้องกันที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมไทย

การป้องกันคือการรู้จักและปรับตัวเอง
การป้องกันภาวะสมองเสื่อมไม่ใช่เรื่องของการแพทย์เท่านั้น แต่คือการสังเกตตนเอง
“ทำไมถึงหงุดหงิดง่าย ทำไมถึงนอนไม่หลับ ทำไมถึงหัวเราะน้อยลง”
การใส่ใจสัญญาณเหล่านี้คือจุดเริ่มต้นของการดูแลตนเองทั้งกายและใจ

การเรียนรู้ การพูดคุย และการสร้างสรรค์กิจกรรมที่ใช้สมองอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการไม่ตัดขาดจากสังคม คือหนทางสู่ “การดูแลตนเองอย่างมีศักดิ์ศรี”

อนาคตของ【การดูแลที่มีศักดิ์ศรี Well-Kaigo】 ผ่านความร่วมมือไทย-ญี่ปุ่น
การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ใน “WellAging Thailand Live1020” แสดงให้เห็นว่า
เมื่อภูมิปัญญาการดูแลของญี่ปุ่นเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมครอบครัวของไทย จะเกิดรูปแบบใหม่ของการดูแลผู้สูงอายุ

“สังคมที่ผู้มีภาวะสมองเสื่อมยังคงใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจ”
“ชุมชนที่เรียนรู้ร่วมกันผ่านการดูแล”

อนาคตเช่นนี้ต้องอาศัยการบูรณาการด้าน การศึกษา สิ่งแวดล้อม อาหาร และวัฒนธรรม เข้าด้วยกัน
ด้วยแนวคิดเรื่อง “ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์” ประเทศไทยและญี่ปุ่นสามารถร่วมสร้างสังคมที่ผู้คน “แก่ไปอย่างมีคุณค่า” และส่งต่อแนวคิดนี้ไปทั่วเอเชีย

หากมีคำถาม สามารถติดต่อเราได้ผ่านแบบฟอร์ม “ติดต่อสอบถาม” บนเว็บไซต์นี้

【WellAging_Thailand Live1020】
能做到、可以开始——《泰国的认知症预防》
—— 日泰携手，共创 【尊严照护 Well-Kaigo】 的未来 ——

泰国高龄化与新的社会课题
当今的泰国正以惊人的速度步入高龄社会。老龄化率已超过 15％，平均寿命约 78 岁。
目前估计认知症患者约 84 万人，预计 2040 年将增至 120 万，2050 年将达到 240 万。

然而，能够理解并应对认知症的专业机构和人员仍然严重不足，能够提供有效照护的仅占 5％ 左右，其余 95％ 的照护仍依赖家庭。

面对这一现实，泰国社会正在迅速意识到——
“认知症预防”与“尊严照护教育” 已成为亟需发展的新方向。

向日本学习——“可以预防的认知症”
日本长期以来以 【尊严照护 Well-Kaigo】 为核心理念，建立了医疗、照护与社区协作的体系。
其核心信念是：“认知症是可以预防的。”

这一理念建立在四大支柱之上：

管理致病因素（高血压、糖尿病、动脉硬化等）
脑科学理解（利用脑的可塑性 ＝ 再生能力）
改善生活习惯（饮食、运动、睡眠与社会交流）
营造低压力环境（光线、声音、气味与人际关系）
通过“防病”“激活大脑”“防止孤立”三方面的综合实践，可延缓认知症的发生并减轻症状。

脑的可塑性——重新发现恢复的可能
人类大脑具有惊人的自我修复力，这就是所谓的“脑可塑性”。
在照护现场，关键是让当事人自己去做自己还能做的事。

例如在进餐时，与其“喂饭”，不如“支持他自己进食”。
咀嚼、伸手、感受味道的过程都能刺激大脑，促进血清素分泌，激发神经活性。
这不只是进餐协助，更是一种“脑的康复训练”。

现场中的学习与觉悟
在日本滋贺县护理机构工作的 Bell Praepan 女士（特定技能人材）分享道：

“刚开始时我犯了很多错误，但经过培训后，我学会了‘眼神、语调和微笑’的重要性，
从那以后，长者的表情真的改变了。”

这正是照护教育的力量所在。
在实践中不断追问“为什么会这样”“原因是什么”，
正是理解认知症、也是预防的第一步。

泰国社会的转变——从医疗到生活与心灵的照护
如今泰国的大学与医疗机构正开始重视认知症研究，
同时在设施设计中引入了“适合认知症长者的环境”理念，
如防滑地板、温和照明、安静安全的动线设计等。

从“以医疗为中心”迈向“支持生活与心灵的照护”，
泰国正处于重要的转折期。
此时正是引入 【尊严照护 Well-Kaigo】 思想的最佳时机。

从饮食文化出发——“老龄前修炼”的预防思路
认知症预防也始于饮食。
日本以“少盐、多蔬菜与鱼类”的饮食模式为健康长寿奠定基础。
而泰国饮食虽偏油、咸、甜，但传统家常菜中仍保留了丰富的蔬菜、草药与鱼类。

重新发现这些传统食文化，并将其融入基于社区的
“老龄前修炼（Pre-Aging Training）”，
将成为兼具文化特色与可持续性的预防路径。

预防，就是认识自己、改变自己
认知症预防并非特殊医疗行为，而是日常生活中的自我观察。
“为什么容易烦躁？”“为什么睡不好？”“为什么笑容减少？”
关注这些微小变化，就是聆听身体与心灵的信号。

在生活中融入“学习・交流・创造”，
持续使用大脑，不与人隔离，
这是每个人都能做到的认知症预防方式，
也是通往“有尊严地老去”的道路。

日泰携手 —— 共创【尊严照护 Well-Kaigo】的未来
通过这次 “WellAging Thailand Live1020”，我们更加确信：
当日本在照护教育中积累的智慧与泰国温暖的家庭文化相结合时，
一种全新的照护模式正在诞生。

“即使患有认知症，也能安心生活的社会”，
“通过照护而共同学习、共同成长的社区”。

要实现这样的未来，教育、环境、饮食与文化的融合必不可少。
以“尊严”为核心，让人类以自己的方式老去，
并从亚洲向世界传播这样的理念——
这正是 Well-Aging Live 所追求的愿景。

如有疑问，欢迎通过本网站的“联系我们”页面留言咨询。

【WellAging_Thailand Live1020】
“You Can Do It, You Can Begin” – Dementia Prevention in Thailand
— Japan and Thailand Unite for the Future of Dignity Care (Well-Kaigo) —

Thailand’s Rapid Aging and Emerging Challenges
Thailand is entering an aging society at a remarkable pace.
The proportion of older adults has already surpassed 15%, with an average life expectancy of around 78 years.
An estimated 840,000 people are currently living with dementia — a number expected to reach 1.2 million by 2040 and 2.4 million by 2050.

Yet, only about 5% of these individuals have access to professional care facilities or trained personnel.
The remaining 95% rely heavily on family caregiving.

This reality underscores a growing need within Thai society:
Dementia prevention and dignity-based caregiving education must become national priorities.

Learning from Japan: Dementia Can Be Prevented
For decades, Japan has advanced a care philosophy rooted in Dignity Care (Well-Kaigo) — integrating medicine, caregiving, and community support.
At its heart lies a clear conviction: “Dementia can be prevented.”

This concept rests on four foundational pillars:

Managing underlying health conditions – Preventing hypertension, diabetes, and arteriosclerosis
Understanding brain science – Utilizing the brain’s neuroplasticity, or regenerative potential
Improving lifestyle habits – Focusing on diet, exercise, sleep, and social connection
Creating a low-stress environment – Optimizing light, sound, scent, and relationships
These combined approaches — preventing disease, stimulating the brain, and reducing isolation — have proven effective in delaying onset and reducing severity.

The Hope Found in Neuroplasticity
Even when the brain sustains damage, it retains the power to recover through stimulation and healthy living — a phenomenon known as neuroplasticity.

In caregiving, this means supporting what individuals can still do on their own.
For example, instead of “feeding,” we support eating independently.
Chewing, moving the hands, and tasting food all activate the brain and increase serotonin levels.
In this way, caregiving becomes not just assistance — but rehabilitation for the brain.

Learning and Awareness from the Care Field
Bell Praepan, a Thai caregiver working in Shiga Prefecture under Japan’s Specified Skilled Worker Program, shared her experience:

“At first, I made many mistakes. But after training, I learned the importance of eye contact, tone of voice, and smiling — and I saw how residents’ expressions changed.”

This moment of realization captures the essence of education in caregiving — asking “why” behind every behavior, understanding causes, and connecting observation to care.
That is the beginning of both understanding dementia and preventing it.

Thailand’s Transformation: From Medical to Human-Centered Care
Thai universities and healthcare institutions are beginning to focus more on dementia research.
Facility design is also evolving — introducing anti-slip floors, soft lighting, and safe movement pathways.

This marks a shift from medical-centered care toward care that supports daily life and emotional well-being.
It is, indeed, the perfect time to integrate the philosophy of Dignity Care (Well-Kaigo) into Thailand’s aging society.

Food Culture as Prevention: The “Pre-Aging Training” Approach
Dementia prevention starts with daily habits — especially food.
In Japan, reducing salt and prioritizing vegetables and fish have long supported healthy longevity.
In Thailand, though modern diets often include excess oil, salt, and sugar, traditional home cooking still offers an abundance of vegetables, herbs, and fish.

By rediscovering and reintroducing these traditional dietary values as part of
“Pre-Aging Training” — a lifestyle program that promotes wellness before old age —
Thailand can develop culturally rooted and sustainable prevention practices.

Prevention Means Knowing Yourself
Dementia prevention is not about medical treatment alone — it begins with self-awareness.
“Why do I get irritated?” “Why can’t I sleep?” “Why have I stopped smiling?”
Recognizing such subtle changes is the first step toward physical and emotional self-care.

Incorporating learning, dialogue, and creativity into daily life — keeping the brain active and staying socially connected —
is the essence of practical prevention and the pathway toward aging with dignity.

Building the Future of Dignity Care (Well-Kaigo) Together
Through WellAging Thailand Live1020, one truth became clear:
When Japan’s caregiving wisdom meets Thailand’s warm family culture,
a new model of care can emerge — one that blends compassion with knowledge.

A society where people with dementia can live with confidence.
A community where caregiving becomes shared learning.

To achieve this, we must connect education, environment, food, and culture in an integrated approach.
Anchored in dignity, we can build a future where people age as themselves —
and share that message from Asia to the world.

For questions or collaboration inquiries, please contact us via the inquiry form on our website.